( مسأله 1845 ) اگر جاعل مزد معينى براى كار قرار ندهد ، مثلًا بگويد هر كس بچه مرا پيدا كند پولى به او مىدهم و مقدار آن را معين نكند ، چنانچه كسى آن عمل را انجام دهد بايد مزد او را به مقدارى كه كار او در نظر مردم ارزش دارد بدهد . مگر اين كه ظاهر گفتار او اين باشد كه كمتر از آن در نظر گرفته است .
( مسأله 1846 ) اگر عامل پيش از قرارداد ، كار را انجام داده باشد ، يا بعد از قرارداد ، به قصد اينكه پول نگيرد انجام دهد ، حقى به مزد ندارد .
( مسأله 1847 ) پيش از آنكه عامل شروع به كار كند ، جاعل و عامل مىتوانند جعاله را به هم بزنند .
( مسأله 1848 ) بعداز آنكه عامل شروع به كار كند ، اگر جاعل بخواهد جعاله را به هم بزند اشكال ندارد ، ولى بايد مزد مقدار عملى را كه انجام داده به او بدهد .
( مسأله 1849 ) عامل مىتواند عمل را ناتمام بگذارد ، ولى اگر تمام نكردن عمل اسباب ضرر جاعل شود ؛ بايد آن را تمام نمايد . مثلًا اگر كسى بگويد هر كس چشم مرا عمل كند فلان مقدار به او مىدهم و پزشك شروع به عمل كند ، چنانچه طورى باشد كه اگر عمل را تمام نكند ، چشم معيوب مىشود ؛ بايد آن را تمام نمايد و در صورتى كه ناتمام بگذارد ، حقى به جاعل ندارد و عيبى را كه در ناتمامى عمل حاصل مىشود ضامن مىباشد .
( مسأله 1850 ) اگر عامل كار را ناتمام بگذارد ؛ چنانچه آن كار مثل پيدا كردن اسب است كه تا تمام نشود ، براى جاعل فائده ندارد عامل نمىتواند چيزى مطالبه كند و همچنين است اگر جاعل مزد را براى تمام كردن عمل قرار بگذارد مثلًا بگويد هر كس لباس مرا بدوزد هزار تومان به او مىدهم .
رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — صفحة 411
مساهمون: الشيخ جعفر السبحاني
ص٤١١