كند ، كفّاره بر او واجب است . و هر گاه پيش از ظهر از شهر خود حركت كند ولى بعد از ظهر به حد ترخص برسد ، روزه او صحيح است .
( مسأله 1375 ) اگر مسافر پيش از ظهر به وطنش برسد ، يا به جائى برسد كه مىخواهد ده روز در آنجا بماند ، چنانچه كارى كه روزه را باطل مىكند انجام نداده ، بايد آن روز را روزه بگيرد و اگر انجام داده ، روزه آن روز باطل است .
( مسأله 1376 ) كسى كه در روزه ماه رمضان از محل خود مسافرت مىكند و قبل از ظهر همان روز مراجعت مىكند چنانچه مفطرى انجام نداده باشد ، حكمش حكم كسى است كه مسافر بوده و قبل از ظهر به وطن مىرسد . اگر چيزى كه روزه را باطل مىكند انجام نداده باشد نيّت روزه و امساك كند و روزه او صحيح است .
( مسأله 1377 ) اگر مسافر بعد از ظهر به وطنش برسد ، يا به جائى برسد كه مىخواهد ده روز در آنجا بماند ، نبايد آن روز را روزه بگيرد .
( مسأله 1378 ) مسافر و كسى كه از روزه گرفتن عذر دارد ، مكروه است در روز ماه رمضان جماع نمايد و در خوردن و آشاميدن كاملًا خود را سير كند .
كسانى كه روزه بر آنها واجب نيست
( مسأله 1379 ) كسى كه به واسطه پيرى نمىتواند روزه بگيرد ، يا براى او مشقّت دارد ، روزه بر او واجب نيست . ولى در صورت دوم بايد براى هر روز 750 گرم آرد به فقير بدهد .
( مسأله 1380 ) كسى كه به واسطه پيرى روزه نگرفته ، اگر بعد از ماه رمضان بتواند روزه بگيرد بنابر احتياط لازم است قضاى روزههائى را كه نگرفته به جا آورد .
( مسأله 1381 ) اگر انسان مرضى دارد كه زياد تشنه مىشود و نمىتواند تشنگى را تحمل كند ، يا براى او مشقّت دارد ، روزه بر او واجب نيست . ولى در صورت دوم بايد براى هر روز يك مد آرد گندم به فقير بدهد . و بهتر آن است كه بيشتر از مقدارى كه ناچار است آب نياشامد و چنانچه بعد بتواند در روزهاى كوتاه و هواى ملايم روزه بگيرد بنابر احتياط روزههايى را كه نگرفته ، قضا نمايد .