به او گفته بود كه : «
سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كانَ بِي حَفِيًّا
- به زودى براى تو از پروردگارم آمرزش خواهم خواست ، چه او نسبت به من مهربان است » . « 18 » ولى ابراهيم ، در آن هنگام كه آزر از گمراهى كارش به لجاج و انكار رسيد ، از او بيزارى جست ، و پروردگار ما در اين باره چنين گفته است :
«
وَ ما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْراهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ
- و آمرزشخواهى ابراهيم براى پدرش جز براى وفا كردن به وعدهاى نبود كه به او داده بود ، و چون بر وى آشكار شد كه او دشمن خدا است ، از وى بيزارى جست ، و ابراهيم بسيار زارى كنندهء در برابر خدا و بردبار بود » . « 19 » [ 87 ] ابراهيم گناهكار نبود ، و مقام نبوتى بلند مرتبه داشت ، و خدا او را از گناه منحرف مىساخت ، ولى چون خود را در محضر پروردگارش مىيافت ، خويشتن را آكندهء از نقص تصور مىكرد ، و كارى جز طلب آمرزش نداشت و خواستار پاكى و كمال افزونتر مىشد ، و هيچ لغتى ميان بنده و پروردگارش در ميدان دوستى و شوق شديد بليغتر از لغت تذلل و خوارى نمودن و اعتراف به گناه و طلب عفو نيست . پس ابراهيم عليه السلام گفت :
«
وَ لا تُخْزِنِي يَوْمَ يُبْعَثُونَ
- و آن روز كه ( همگان از گورها ) برانيگخته مىشوند ، مرا خوار مساز . » خوارى در آن سرا به افتادن در آتش است كه مؤمنان مىگويند : «
رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ وَ ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ
- پروردگارا ! هر كس را كه به آتش درآورى ، همانا خوارش كردهاى و ستمگران يار و ياورى ندارند » . « 20 » / 73 [ 88 ] «
يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ
- روزى كه داشتن مال و فرزندان سودى ندارد . »
هامش
( 18 ) - مريم / 47 .
( 19 ) - التوبة / 114 .
( 20 ) - آل عمران / 192 .