آنچه بيش از هر چيز آدمى را به بردگى و بندگى ديگران مىكشاند ، دوستى مال و فرزندان است ، و چون خود را از پرستش آنها آزاد كند ، به رستگارى رسيده است .
[ 89 ] «
إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ
- مگر آن كه با دلى درست در برابر خدا حاضر شود . » چون قلب سالم باشد همهء اندامها سالم و پاك است ، و سلامت قلب نتيجهاى از پاك بودن آن از دوستى دنيا است ، بدان جهت كه دوستى دنيا سر هر خطا و گناه است ، كه پيامبر ما - صلّى اللَّه عليه و آله - از آن خبر داده است .
و در حديثى مأثور از امام صادق - عليه السلام - در تفسير اين آيه چنين آمده است :
« مقصود قلبى است كه از دوستى دنيا خود را سالم نگاه داشته است » . « 21 » [ 90 ] و در آن روز بهشت چندان به پرهيزگاران نزديك مىشود كه عروس و داماد در شب زفاف به يكديگر پيوستگى پيدا مىكنند ، و امّا آتش براى كفار به صورتى آشكار تجلّى پيدا مىكند و آگاه مىشوند كه در آن فرو افكنده خواهند شد .
«
وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ
- و بهشت به پرهيزگاران نزديك مىشود . » [ 91 ] «
وَ بُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغاوِينَ
- و دوزخ براى گمراهان آشكار مىشود . » يعنى كسانى كه گمراه شدند و پس از علم پيدا كردن هم بر گمراهى باقى ماندند .
[ 92 ] وحى پيوستگيهاى اجتماعى فاسد را كه به صورت قفلها و بيماريهايى براى قلب درمىآيد ، و سلامت آن را تباه مىكند ، مىشكافد و قفلها را مىگشايد ، و براى آن كه علاقههاى ميان خودمان را به نيكوترين وجه تنظيم كنيم ، ناگزير بايد روز قيامت را مقياس قرار دهيم و از خود بپرسيم كه : آيا از اين علاقه
هامش
( 21 ) - مجمع البيان ، ج 5 ، ص 161 ( چاپ بيروت ) .