فايدهاى در آن روز به ما خواهد رسيد تا آن را حفظ كنيم ، / 74 يا چنين نيست كه بايد به آزاد كردن خود از آنها بپردازيم ؛ خداى تعالى مىگويد :
«
وَ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ
- و به آنان گفته مىشود كه : كجا است آنچه پرستش مىكرديد . » [ 93 ] «
مِنْ دُونِ اللَّهِ هَلْ يَنْصُرُونَكُمْ أَوْ يَنْتَصِرُونَ
- جز خدا ؟ آيا به يارى شما برمىخيزند ، يا خود پيروز مىشوند ؟ . » هرگز . . . نه به يارى كسى مىتوانند اقدام كنند و نه خود به پيروزى مىرسند .
[ 94 ] موجهاى پياپى كافران براى افكنده شدن به جهنم كسانى كه گمراه شدند و كسانى كه گمراه كردند فرا مىرسد و هيچ كس به يارى آنان بر نمىخيزد .
«
فَكُبْكِبُوا فِيها هُمْ وَ الْغاوُونَ
- پس آنان و گمراهان با هم به رو به دوزخ افكنده مىشوند . » در حالى كه بعضى بر روى بعضى ديگر فرو مىافتند .
چنان مىنمايد كه اينان تشكيل يافتهء از سه گروهند ، كه يكى از آنان تودهء مردم است ، و ديگر طاغوتان ، و سوم كسانى كه به تأييد اين طاغوتان پرداخته بودند .
در حديثى مأثور از امام باقر - عليه السلام - آمده است كه گفت :
« آنان كسانى هستند كه عدل را به زبان توصيف مىكنند ، و سپس چيز ديگرى مخالف با آن را به جاى آن قرار مىدهند » . « 22 » [ 95 ] «
وَ جُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ
- و همهء سپاهيان ابليس . » اين گروه - چنان معلوم مىشود - آن كسانند كه طاغوت را تأييد مىكردند ، و بنا بر اين كسانى نيز كه به آتش افكنده مىشوند به سه گروه تقسيم مىشوند : پيروان ابليس از ميان تودهء مردم ، و كسانى از آنان كه به فرمانروايى رسيدند ، و كسانى كه همچون سپاهيان ابليس به يارى فرمانروايان پرداختند .
هامش
( 22 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 59 .