دارندگان آن مىخواهند دستاوردهاى خويش را براى خود نگاه دارند ، و به همين جهت براى دور كردن خطر از جان خود از چيزهايى چشمپوشى مىكنند ، و شايد اهل مكه در چنين مرحلهاى از تمدن زندگى مىكردند . چه بيم آن داشتند كه با قبايل عرب تصادم و برخورد بد پيدا كنند ، و به همين سبب از ايمان آوردن به پيغمبر ( ص ) خوددارى مىكردند تا قدرت و ثروت به دست آورده را از دست ندهند ، و قضيهاى كه به تصور ايشان ممكن بود سبب برخاستن اعراب به شورشى عليه ايشان شود ، همين ايمان به رسالت تازه بود كه به آن كافر شدند و گفتند : بيم آن داريم كه حالت ايمنى را كه در آن زندگى مىكنيم ، با ايمان آوردن از دست بدهيم ، و اعراب بر ما بشورند و ما را از روى زمين خودمان بر كنار كنند .
«
وَ قالُوا إِنْ نَتَّبِعِ الْهُدى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنا
- و گفتند : اگر همراه با تو از راه خدا پيروى كنيم ، از سرزمين خود ربوده خواهيم شد . » در اين گفته اعترافى از ايشان به اين امر وجود دارد كه سبب كفرشان به رسالت در نقص دليل نيست ، بلكه پيروى ايشان از هواى نفس تجسم يافتهء در مصالح خصوصى ايشان است كه خدا بدين گونه استدلالشان را رد كرد :
1 - مصدر و منبع اين نعمتها خدا است نه مردم تا بتوانند چنان تصور كنند كه اختلاف پيدا كردن با ايشان به زوال اين نعمت خواهد انجاميد ، چه خدا است كه كعبه را جايگاه ايمنى قرار داده ، و بر همهء مردم و از جمله اعراب - از ناحيهء تشريعى دينى - ملتزم بودن به حرمت آن را واجب ساخته است ، و گرنه در مكه نمىتوانست در عرف قومى كه شعار ايشان ترس است و پشتوانهء آن شمشير ، ملتزم بودن به حرمت آن استقرار پيدا كند ، / 347 و ناگزير آن را مورد هجوم قرار مىدادند و تمدن پديد آمدهء در آن را نابود مىكردند .
اگر در آن قانونى وجود مىداشت كه مانع چنين كارى مىشد ، آنان را از جنگ بازمىداشت . آنچه مانع ايشان بود ، همان قانون الاهى است كه از روزگار ابراهيم ( ع ) استقرار يافته بود ، تا آن حد كه اگر شكارى به حريم كعبه پناه مىبرد ، به خاطر احترام كعبه از صيد كردن آن منصرف مىشدند ، و شاعرى از ايشان گفته