( مسألهء 3409 ) اگر چيزى در توان انسان بوده ، امّا در اثناى وقت تصادفاً از توان او خارج شد ، مثل اينكه انسان نذر كند در ماه رمضان به زيارت امام حسين ( عليه السلام ) مشرّف شود ، در وسط ماه رمضان راه ها بسته شود ، در اينجا دو صورت وجود دارد :
1 ) اگر پيش از فرارسيدن وقت نشانه هائى بوده كه احتمال ميداد در اثناى وقت قدرت بر انجام آن سلب شود ، در اينجا ميبايست در اوّل وقت به آن مبادرت كند ، پس اگر با داشتن قدرت كوتاهى كرده ، مخالفت با نذر محسوب مىشود و كفّاره بر او واجب ميگردد .
2 ) اگر پيش از وقت هيچ نشانهاى در كار نبوده ، و او تصوّر ميكرد در وقت مقرّر توان عمل به نذر را خواهد داشت ، تصادفاً چنين وضعى پيش آمد ، در اينجا مخالفت عمدى به شمار نميآيد و كفّاره بر او تعلّق نمى گيرد .
( مسألهء 3410 ) اگر انسان چيزى را با خصوصيّتى نذر كند ، بعد از آن خصوصيت ناتوان شود ، ولى نسبت به اصل آن عمل قدرت داشته باشد ، در اينجا دو صورت وجود دارد :
1 ) اگر آن خصوصيّت به قدرى مهم باشد كه آن عمل بر آن خصوصيّت استوار باشد ، در اين صورت اگر بر آن خصوصيّت قادر نباشد ، همانند اين است كه بر اصل عمل قادر نباشد ، مثل كسى كه نذر مىكند در ماه رجب عمره بياورد ، يا روز عرفه به زيارت كربلا برود ، در اينجا اگر به عمرهء رجبيَه قادر نباشد ، آوردن عمره در ماه هاى ديگر بر او واجب نمى شود .
2 ) اگر آن خصوصيّت ، ريشه و اساس آن عمل به شمار نيايد ، بنابر احتياط واجب بايد آن عمل را بدون اين خصوصيّت به جا بياورد ، مثل اينكه قسم بخورد با پاى پياده به زيارت خانه خدا ، كربلاى معلّا يا مشهد مقدّس
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 713
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٧١٣