مبحث دوّم : احكام مساقات
مساقات قرارداد خاصى است ميان صاحب درختان كاشته شده ، از قبيل خرما ، مو و هر درخت ديگر ، با شخص ديگرى ، بر اين اساس كه آن شخص اين درختان را آب بدهد ، قلمه بزند ، گرده افشانى كند و ديگر خدمات لازم را انجام دهد ، در مقابل ، بخشى از ميوه هاى آن درختان از آنِ او باشد .
( مسألهء 2209 ) در مساقات پنج شرط بايد رعايت شود :
1 ) بنابر احتياط واجب ميوه به صورت درصدى ( مثل يك سوّم ، يك چهارم و امثال آن ) در ميان مالك و باغبان تقسيم شود .
( مسألهء 2210 ) اگر مالك يا باغبان علاوه بر سهم خود ، چيز ديگرى را نيز براى خود اختصاص دهد و در ضمن قرارداد شرط كند مانعى ندارد . با ضوابطى كه در مسألهء 2196 گفته شد .
2 ) مدّت تعيين شود ، نهال هايى كه مورد قرارداد است مشخص گردد ، ابزار ، ادوات ، وظيفه و هزينهء كود و سمّ و امثال آنها معلوم باشد كه بر عهدهء كيست .
3 ) موضوع مساقات نهال هاى كاشته شده باشد .
( مسألهء 2211 ) اگر مورد مساقات نهال و قلمه هايى باشد كه بايد در زمين كاشته شود و محصول آن مطابق قرارداد بين صاحب زمين و باغبان تقسيم شود مانعى ندارد ، جز اينكه چنين معاملهاى مساقات نمى باشد و احكام مساقات در آن جارى نمى شود .
( مسألهء 2212 ) اگر مورد مساقات بوته هاى كاشته شدهاى باشد ، كه ريشه هاى آنها در زمين استوار و پابرجا نمى شود ، مانند هندوانه ، خربزه بادمجان و امثال آنها ، معامله صحيح است ولى از باب مساقات نمى شود .