4 ) قرارداد مساقات پيش از شكل گرفتن ميوه باشد ، و اگر ميوه ها شكل گرفته ، بايد نرسيده باشد ، تا نياز به آب دادن و ديگر خدمات داشته باشد .
( مسألهء 2213 ) اگر مورد معامله درختانى باشد كه ميوهء آنها رسيده است و اين قرارداد براى خدماتى چون : محافظت ، چيدن ، بسته بندى كردن و انتقال دادن باشد ، معامله صحيح است ولى از باب مساقات نيست ، بلكه خود نوعى معامله است كه در زمان ما متداوّل شده است كه چيزى از محصول را به كسى كه آن را با دستگاه ميچيند اختصاص داده مىشود .
5 ) باغبان طرف قرارداد ، قدرت رسيدن و ارائهء خدمات به باغ و درختان را داشته باشد ، تا ميوهء مطلوب از آن حاصل شود . چنان كه در مبحث مزارعه بيان گرديد .
( مسألهء 2214 ) بستن عقد مساقات در مورد درختانى كه ميوه ندارند ولى از برگ آنها استفاده مىشود ، مانند حنا ، ظاهراً مانعى ندارد .
( مسألهء 2215 ) اگر مورد مساقات درختى باشد كه ميوه دارد ، ولى از ميوهاش استفاده نمى شود ، بلكه از برگش استفاده مىشود ، و برگ مورد قرارداد واقع شود ، مانعى ندارد .
( مسألهء 2216 ) درختى چون سدر كه از برگ و ميوهاش استفاده مىشود ، و يا درختى چون بيد كه فقط از چوبش استفاده مىشود ، و يا هر درخت ديگرى كه از غير ميوهاش استفاده مىشود ، ميتواند مورد قرارداد مساقات واقع شود .
( مسألهء 2217 ) كسى كه طرف قرارداد در مساقات است ، شرط نيست كه مالك نهال ها باشد ، بلكه كافى است كه حق استفاده از ميوه هاى آنها را داشته باشند ، مانند افرادى كه محصول باغ بر آنها وقف شده باشد و يا افرادى كه ميوه ها را بر درخت خريدارى كرده باشند .
* * *
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 458
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٤٥٨