فصل هشتم : احكام رأس المال
دادوستد بين خريدار و فروشنده از نظر رأس المال به يكى از چهار صورت زير امكان پذير است :
1 ) فروش به قيمت خريد ، كه آن را « توليه » مينامند .
2 ) فروش به بيش از قيمت خريد ، كه آن را « مرابحه » مينامند .
3 ) فروش به كمتر از قيمت خريد ، كه آن را « مواضعه » مينامند .
4 ) فروش به قيمت توافق شده ، بدون اينكه از قيمت خريد گفتگو شود ، كه بهترين قسم خريد و فروش است ، و آن را « مساومه » مينامند .
( مسألهء 1898 ) در سه مورد اوّل كه سخن از قيمت خريد به ميان آورده مىشود ، بايد قيمت خريد به طور روشن گفته شود ، پس اگر بگويد : من اين جنس را به قيمت خريد يا با 10 در صد منفعت يا 10 در صد ضرر ميفروشم ، بنابر احتياط واجب كفايت نمى كند ، بلكه حتماً بايد قيمت خريد ( رأس المال ) به صورت شفّاف بيان گردد .
( مسألهء 1899 ) در سه مورد نخستين كه معامله بر اساس رأس المال است ، اگر قيمت خريد را بر خلاف واقع بگويد ، معامله صحيح است ولى مشترى حق فسخ دارد ، همانند خيار تخلّف وصف .
( مسألهء 1900 ) اگر در سه مورد ياد شده ، قيمت تمام شده را به عنوان قيمت خريد بيان كند ، مثلًا قيمت خريد را با ملاحظهء پول دلّالى ، انبار ، هزينهء حمل و نقل و امثال آنها محاسبه كند و قيمت تمام شده را به عنوان قيمت