2 ) ربا پرداز
3 ) تنظيم كننده سند ربا
4 ) ضامن و گواه بر ربا
( مسألهء 1905 ) ربا بر دو قسم است :
1 - رباى قرضى ، كه در بخش « قرض » از آن بحث خواهيم كرد .
2 - معاملهء ربوى ، يعنى ربا در معاملات .
( مسألهء 1906 ) معاملهء ربوى آنست كه كالا و بهاى آن از يك جنس باشند و مقدار يكى از آنها بيشتر از ديگرى باشد ، مثل اينكه ده من گندم خوب را به بيست من گندم نامرغوب بفروشد .
( مسألهء 1907 ) اگر كسى با آسيابان قرار بگذارد كه به او ده من گندم بدهد و او در مقابل نُه من آرد به او تحويل دهد ، حرام و ربا است .
( مسألهء 1908 ) اگر 10 من گندم خوب را با دوازده من گندم نامرغوب مصالحه كند ، حرام و رباست .
( مسألهء 1909 ) اگر كسى 10 من گندم خوب از كسى طلب دارد ، او گندم خوب ندارد ، و به جاى 10 من گندم مرغوب ، مقدار بيشترى گندم نامرغوب ميدهد ، ربا و حرام است .
( مسألهء 1910 ) آنچه در مسائل بالا گفته شد در مواردى است كه دو كالا از يك جنس با مقدار مختلف در عوض يكديگر مورد دادوستد قرار بگيرد ، در غير اين صورت حرام نخواهد شد . به مواردى از آن در مسائل زير اشاره ميكنيم :
( مسألهء 1911 ) اگر كسى مقدارى گندم به شخص ديگر هبه مىكند ، به شرط اينكه او نيز مقدار بيشترى گندم به او هبه كند ، مانعى ندارد .
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 394
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٣٩٤