پرداخت مهريّه و قرضهاى انباشته شده باشد ، كه چيزى در مقابل به دست انسان نميآيد .
( مسألهء 1575 ) سرمايه ، ابزار كار ، كارگاه ، ماشين حمل و نقل ، ساختمان و دكوراسيون محلّ كسب جزء مؤنه نيست و خمس دارد .
( مسألهء 1576 ) اگر به دست آوردن سود ، مشروط به هزينه كردن اموالى چون كرايهء محل ، اجرت نگهبان ، باربر ، بيمه ، بهداشت و ديگر ادارات دولتى باشد ، اين هزينه ها از سود حاصله كسر مىشود ، سپس از منافع سال محسوب ميگردد .
( مسألهء 1577 ) اگر كسى مثلًا 100000 تومان پول مخمّس داشت و آن را در مقدّمات كسب و كار هزينه كرد ، اين مبلغ از سود حاصله كسر مىشود ، اگر چيزى اضافه باشد فقط به آن خمس تعلّق ميگيرد .
( مسألهء 1578 ) كسى كه 100000 تومان پول مخمّس در مقدّمات كسب صرف كرده ، اگر آخر سال فقط 50000 تومان موجودى داشته باشد ، چيزى بر او واجب نيست ، پس اگر كاهش موجودى ضرر محسوب مىشود ، در پايان سال بعد مازادِ 50000 تومان خمس دارد ، ولى اگر ضرر محسوب نشود ، بلكه طبيعى باشد كه در سال اوّل كمتر استفاده داشته باشد ، در پايان سال دوّم مازادِ 100000 تومان خمس دارد .
( مسألهء 1579 ) آغاز سال براى محاسبهء مخارج سالانه ، از تاريخ نخستين سودى است كه به دست انسان ميرسد ، به هر وسيلهاى كه باشد و سالهاى بعد نيز بر همان مبنا تنظيم و محاسبه مىشود .
( مسألهء 1580 ) كسى كه آغاز سالش را نميداند براى تعيين آغاز سال با حاكم شرع مصالحه مىكند .
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 307
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٣٠٧