اگر بعد كاهش پيدا كند ، مثلًا حيوان لاغر شود ، خمس نقص را نيز ضامن است .
( مسألهء 1570 ) چيزى كه خمس به آن تعلّق يافته ، اگر قيمتش در بازار كم يا زياد شود ، خمس آن را مطابق قيمت روز پرداختِ خمس محاسبه مىكند ، و در صورت پايين آمدن قيمت ضامن نيست .
( مسألهء 1571 ) اگر چيزى را به ذمّه بخرد ، سپس قيمت آن را از پولى بدهد كه خمس بر آن تعلّق يافته ، بايد خمس آن پول را بدهد ، خواه قيمت جنس بالا رفته باشد ، يا پايين آمده باشد ، ولى اگر آن جنس را به قيمت بالاتر بفروشد ، سود آن از منافع سال فروش محسوب مىشود .
( مسألهء 1572 ) منظور از مخارج سالانه ، كه در مازاد آن خمس است ، همهء مخارجى است كه انسان براى هدفهاى عقلائى هزينه مىكند ، و با آن نيازهاى خود و خانوادهاش را تأمين مىكند ، از قبيل خوراك ، پوشاك ، مسكن ، دارو و درمان ، يا خواسته هاى شرعى و عرفى خود را جامهء عمل ميپوشاند ، يا به دوستان و همنوعان مواسات مىكند ، يا به ديگران انفاق مىكند ، اگر چه عرفاً بيش از شأن او محسوب شود .
( مسألهء 1573 ) ميزان در مخارج سالانه چيزى است كه هزينه شده است ، پس اگر در موارد لازم هزينه نكرده و صرفه جوئى نموده ، و هزينهء آن تا پايان سال مانده ، خمس بر آن تعلّق ميگيرد .
( مسألهء 1574 ) نيازمنديهاى زندگى كه « مؤنه » ناميده مىشود ، خمس ندارد ، خواه مانند خوردنيها باشد كه با استفاده از آنها عين آنها تلف مىشود ، يا مانند مسكن ، لباس ، وسائل خانه و ماشين باشد كه خود و خانوادهاش از آنها استفاده ميكنند و عين آنها باقى ميماند و يا از قبيل
توضيح المسائل (عبادات ومعاملات) (فارسى) — صفحة 306
مساهمون: السيد محمد سعيد الحكيم
ص٣٠٦