شرايط مذكور در ضمن عقد اجاره بين موجر و مستأجر است و امّا سرقفلى آن مكان در صورتى كه از مالك بر وجه شرعى به مستأجر منتقل شده باشد و يا به مقتضاى قانون براى او ثابت باشد ، حق مطالبه آن به قيمت روز را دارد .
س 3 : مالك يكى از شركتها ساختمانى را اجاره داده بدون آنكه از مستأجر چيزى در برابر سرقفلى آن بگيرد ، آيا هنگام تخليه ساختمان توسط مستأجر بايد مبلغى را به عنوان سرقفلى به او بپردازد ؟ و اگر موجرآن را به مستأجر بفروشد ، آيا بايد مبلغى را به عنوان حق سرقفلى از قيمت آن كم نمايد ؟
ج : تا زمانى كه سرقفلى آن به وجه مشروعى مانند خريد يا صلح يا شرط ضمن عقد لازم و يا طبق قانونى كه تصريح به آن كند ، ملك مستأجر نشده باشد ، حق ندارد در برابر آن از مالك چيزى را مطالبه كند و همچنين اگر آن ساختمان را از مالك بخرد نمىتواند مبلغى را به عنوان عوض سرقفلى از قيمت آن كم نمايد .
س 4 : پدرم چند مغازه تجارى را براى سه تن از فرزندانش خريده و اسناد آنها را در همان زمان به نام آنان كرده است ، در نتيجه آن مغازهها در حال حاضر شرعاً و قانوناً متعلّق به آنان است . اين مغازهها قبل از وفات پدرم تحت تصرف او بودند و در آنها مشغول كسب و تجارت بود ، آيا سرقفلى اين مغازهها فقط براى مالكين آنهاست يا اينكه سرقفلى آنها مستقل از ملك است و تعلّق به همه ورثه است ؟
ج : سرقفلى مغازهها تابع ملك آن است و تا زمانى كه از طريق شرعى به شخص ديگرى منتقل نشده اختصاص به مالك آن دارد .
س 5 : اگر مستأجر هنگام اجاره مغازه مبلغى را به عنوان سرقفلى به مالك بپردازد ، آيا در صورتى كه مستأجر به هر علتى بخواهد آنجا را تخليه كند ، مالك فقط بايد همان مقدار را به مستأجر بپردازد يا آنكه واجب است قيمت سرقفلى را به قيمت روز تخليه به او بدهد ؟
ج : اگر حق سرقفلى مغازه شرعاً براى مستأجر باشد ، مىتواند قيمت فعلى آن را طبق قيمت عادلانه روز ، مطالبه كند و بر مالك هم واجب است قيمت فعلى آن را به او
آداب و احكام كسب و كار (فارسى) — صفحة 251
مساهمون: السيد محمد علي العلوي الگرگاني
ص٢٥١