فرد عادى نيست ) آگاه باشيد البته براى قتل من ، غير از قاتل مرا نكشيد » .
مىگويند : يك روز عمر از صحابه پرسيد : چه مىگوييد اگر اميرالمؤمنين ( مقصودش خودش بود ) مردى را ببيند كه زنا مىكند ؟
على عليه السلام فرمود : بايد چهار نفر شاهد بياورد و الّا مانند ساير مسلمانان حدّ قذف بر او جارى مىشود . « 1 » اسلام ، حقّ غايب و سفيه و مجنون و بلكه جنين را برابر يك فرد كامل ، حفظ فرموده است .
در نماز جماعت كه در شبانه روز ، پنج مرتبه تشكيل مىشود ، اين مساوات در ضمن پرستش خدا جلوه مىكند . صف اوّل به افراد يا طبقاتى اختصاص ندارد ، هر كس زودتر حضور يابد ، در صف مقدم قرار مىگيرد . گاهى سرباز يا سياه پوست ، در صف اوّل و فرمانده لشكر و يا سفيد پوست در صف آخر ، پشت سر هم مىايستد .
در مسجد نيز نابرابرى نيست و مكان و اطاق درجه يك و دو وجود ندارد ، و هر كس در هر مكانى از مسجد نشست ، احدى نمىتواند او را از آن مكان بردارد .
در حج كه يكى از بزرگترين فرايض و شعائر اسلام است ، جلوه اين مساوات ، بسيار چشم گير و حساس است . آنجا ديگر تمام امتيازات از بين مىرود و مكتب بىامتيازى و برابرى و مساوات باز مىشود .
در طواف و سعى و وقوف عرفات و مشعر و اعمال منى ، هيچ اثر و خبرى از امتيازات و تشريفات پوچ و مقامات و مشاغل نيست . هر فرد است و خودش
هامش
( 1 ) . كتاب حقوق الانسان ، ص 27 ؛ شايد عمر مىخواست با اين پرسش ، از اصحاب اختيار بگيرد و به اسم اجماع ، يك قدرت فوق العادهاى كه همه از او بيمناك شوند به دست آورد ؛ امّا على عليه السلام در اين موقع حساس ، مانع از ظهور اين بدعت شد و اعلام كرد حكام و امرا اين اختيار را ندارند ، و عمر هم نتوانست چيزى بگويد .