است ، علاوه بر اينكه اجماع اهل بيت صحّت اين قول را اثبات و عموم مكى بودن سوره را مردود مىسازد .
ثانياً : امكان دارد آيه يا سوره مكّى باشد ؛ ولى بعد از هجرت مثلًا در حجّة الوداع در مكّه نازل شده باشد . « 1 » چون مقصود از مكى بودن ، تعيين تاريخ نزول نيست ؛ بلكه غرض تعيين مكان نزول است و اين مطلب را در علم معرفت آيات مدنى و مكى و كتابهايى كه در اين موضوع تأليف شده ، شرح دادهاند .
ثالثاً : چنانكه علماى علوم قرآن تصريح كردهاند ، بعضى از آيات قرآن در مكّه نازل شده است و حكم آن مدنى است و به عبارت ديگر مورد و مصداق آن ، پس از نزول ، موجود يا معلوم شده ، مانند بعضى آياتى كه در مكّه نازل شد ، و در مدينه مصداق يافت . و مىگويند اين نحو تقدّم و تأخّر متعدّداً واقع شده است . ( الاتقان ، ج 1 ، ص 37 ) بنابراين فرضاً اين آيات مكى باشد منافات ندارد كه مراد ، مودّت ذى القربى و عترت پيغمبر صلى الله عليه و آله باشد .
2 - تفسير آيه
ما نخست تفاسيرى را كه بعضى از آيه كردهاند ، نقل مىكنيم ، سپس تفسير صحيح آن را از اهل بيت عصمت كه اعدال قرآن مجيد هستند بيان مىنماييم .
يكى از تفاسيرى كه از آيه شده ، اين است كه : بر تبليغ رسالت و تعليم شريعت ، مزدى نمىخواهم ، مگر آنكه با يكديگر دوستى نماييد در آنچه سبب تقرّب به خداوند متعال مىشود . اين تفسير خلاف ظاهر است ؛ زيرا ظاهر « فى القربى » نزديك رحمى است و آيه شريفه ظهور در اين تفسير ندارد . و به علاوه با آيه :
هامش
( 1 ) . در مكى يا مدنى بودن سوره و آيه سه اصطلاح است كه يكى از آن سه اين است : مكى آن آيهو سورهاى است كه در مكّه نازل شده اگرچه بعد از هجرت باشد .