9 . دعاى ندبه و علم پيغمبر و امام
ايراد ديگرى كه شده است اين است كه در دعاى ندبه مىگويد :
« وَأَوْدَعْتَهُ عِلْمَ ما كانَ وَما يَكُونُ إِلَى انْقِضآءِ خَلْقِكَ » ؛
« علم آنچه بوده و خواهد بود را تا انقراض عالم به او سپردى » .
در حالى كه چند جاى قرآن ضد اين جمله است ؛ در يك جا قرآن فرموده :
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ السّاعَةِ أَيّانَ مُرْسيها قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِندَ رَبّى » ؛ « 1 »
« من كه پيغمبرم ، علمى به وقت قيامت ندارم » .
و در آخر سوره لقمان مىفرمايد :
« إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السّاعَةِ وَيُنَزّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَما تَدْرِى نَفْسٌ ماذا تَكْسِبُ غَداً وَما تَدْرِى نَفْسٌ بِأَيّ أَرْضٍ تَمُوتُ » ؛
« همانا علم به ساعت ( قيامت ) نزد خدا است ، و او باران را فرو بارد و او آنچه در رحمهاى آبستن ( نر و ماده و زشت و زيبا ) است مىداند و هيچ كس نمىداند كه فردا چه خواهد كرد و هيچ كس نمىداند كه در كدام
هامش
( 1 ) . سوره اعراف ، آيه 187 . و اين معنايى كه از آيه شده معناى مفهومى است ، نه منطوقى و اعتبار معنى مفهومى مورد خلاف است .