« فَلآ أُقْسِمُ بِرَبّ الْمَشارِقِ وَالْمَغارِبِ » ؛ « 1 »
« پس نه قسم به پروردگار مشرقها و مغربها » .
و اين دو آيه و آيه :
« وَأَوْرَثْنا الْقَوْمَ الَّذِينَ كانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشارِقَ الأْرْضِ وَمَغارِبَها » ؛ « 2 »
« و به ارث داديم قومى را كه استضعاف مىشدند ، مشرقهاى زمين و مغربهاى آن » .
از معجزات علمى قرآن شمرده شده است ؛ زيرا با اينكه در عصر نزول قرآن ، كرويت زمين و ساير كرات كشف نشده بود و زمين را ساكن و مركز مىدانستند ، و براى آن يك مشرق و مغرب حقيقى بيشتر تصور نمىكردند و از قارّهء جديد اطلاع نداشتند ، اين آيات از مشارق و مغارب حقيقى زمين و كرات ديگر و منظومههاى شمسى خبر مىدهد ، و اعلام مىدارد كه به طور دائم و متوالى و متعاقب به واسطهء كرويت زمين و حركت آن به دور خود ، طلوع آفتاب بر هر نقطهاى از نقاط ارض ، حقيقتاً مستلزم غروب آن از نقطه ديگر است تمام نقاط زمين ، مشرق و مغرب حقيقى مىشود .
در ضمن ، اين آيات از نظام واحدى كه در تمام اين كرات و از مشارق و مغارب صدها ميليون كره و منظومه و كهكشان برقرار است خبر مىدهد و نيز خبر مىدهد كه پروردگار و به وجود آورندهء اين نظم محيرالعقول ، خداى واحد يگانه است و اين معانى در اخبار نيز مطرح شده و اهل بيت رسالت عليهم السلام هم كه مفسر قرآن هستند ، از آن خبر دادهاند « 3 » كه اينجا محل بيان تفصيلات آن نيست .
هامش
( 1 ) . سوره معارج ، آيهء 40 .
( 2 ) . سوره اعراف ، آيهء 137 .
( 3 ) . صحيفه سجاديه ، « دعائه عند الصباح و المساء » ؛ وسائل ، ج 1 ، ب 116 ، ص 237 .