7 . راههاى شناخت امام
به نظر مىرسد هر حقيقت و واقعيتى - خواه وجود غيبى خارجى داشته باشد يا از امور عقليه باشد - از راههاى شناخت مناسب خود مانند : حسّ و تجربه ، فطرت و عقل ، خواب و وحى قابل شناخت مىباشد . بديهى است اين نظر به اين معنا نيست كه بگوييم : همه اشيا و حقايق از اين راه شناخته شدهاند ؛ بلكه مقصود اين است كه معرفت هريك از اشيا و حقايق از يك يا بيشتر از اين راهها امكان دارد ، مثلًا از راه وحى هر چيزى كه خدا اراده شناساندن آن را به وسيله وحى فرموده باشد ، شناخته مىشود .
در معرفت امام هم از راههايى كه در اختيار بشر است ، شناخت او امكان دارد ، و عمده راههايى كه مورد استفاده قرار گرفته و از آن امام شناخته مىشود ، سه راه است :
اوّل : نصّ است ؛ تعيين و تصريح و اعلام پيغمبر كه مفادش خبر دادن از جعل و نصب الهى يا جعل و نصب امام به امر الهى است ، كه فرق آن با اوّل اين است كه در اوّل جعل و نصب بدون واسطه انجام شده و فعل الهى و بدون واسطه است ؛ ولى نصّ پيغمبر مثل خبر دادن از آن است . و در دوم فعل الهى به واسطه پيغمبر