و چنانكه در مورد حضرت داود - على نبينا و آله و عليه السلام - مىفرمايد :
« إِنّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النّاسِ بِالْحَقّ » ؛ « 1 »
« همانا ما تو را در زمين مقام خلافت داديم ، پس در بين مردم به حقّ حكم كن » .
كه ظاهر آن انشا است نه اخبار .
از سوى ديگر ، ممكن است شخصى پيغمبر باشد و اين رياست را نداشته باشد ، مثل بعضى از انبياى بنى اسرائيل . بنابراين قيد " به واسطه پيغمبر " لزومى ندارد هرچند در مورد امامت غير انبيا - چنانكه خواهم گفت - به تنصيص و معرّفى نبىّ مىباشد و امام نيز تابع شرع نبىّ است و پيغمبرى كه امام تابع او است ، صاحب مقام امامت نيز مىباشد .
امّا معنى " به واسطه نبىّ " اين نيست كه امامت و ولايت امام ، جعل و نصب مستقل از جانب خداوند ندارد ؛ بلكه برحسب آيات و احاديث ، امامت امام مثل امامت نبىّ مستقلًاّ از جانب خدا محوّل مىباشد ، همانطور كه ولايت پدر و جدّ پدرى نيز جعل و انشاى مستقل دارد و از جانب خدا است ، با اين تفاوت كه امامت پيغمبر به خودش وحى مىشود ؛ امّا امامت امام به پيغمبر وحى مىشود و پيغمبر مأمور به ابلاغ است چنانكه از آياتى مثل ذيل استفاده مىشود :
« بَلّغْ ما أُنزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبّكَ . . . » ؛ « 2 »
« آنچه از سوى پروردگارت بر تو نازل شده ابلاغ كن . . . » .
هامش
( 1 ) . سوره ص ، آيه 26 .
( 2 ) . سوره مائده ، آيه 67 .