«
وَ مَنْ يُرِدْ فِيهِ بِإِلْحادٍ بِظُلْمٍ نُذِقْهُ مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ
- و نيز هر كه را در آنجا قصد كجروى يا ستمگرى داشته باشد ، عذاب درد آور مىچشانيم . » در واقع صاحبان سلطهء ظالمانهاى مسجد الحرام و نياز مردم را بدان وسيلهء منحرف ساختن مردم و گمراه كردنشان قرار مىدهند ، يا آن كه راه و روشى معيّن را در انديشيدن بر آنان واجب مىشمرند و تحميل مىكنند . . . به زودى عذابى دردناك خواهند چشيد . معنى « بإلحاد » به انحراف يعنى « به كجروى » است .
/ 50 جاهليان را مىبينى براى آن كه ستم و تسلّط و فساد انگيزى خود را در حرم كعبه ادامه دهند كلمات را از مفاهيم واقعى خود تحريف مىكنند و اين مشكل اساسى انسان است . چه صاحبان سلطه مىتوانند راه و روشهايى را كه براى نجات حرم از گزند آنها وضع شده تحريف كنند به گونهاى كه مفيد واقع نشوند يا وسيلهاى براى تسلّط جديد آنها بر حرم باشند . و پيداست كه اين آيه در اينجا از چنين حالتى بر حذر مىدارد تا مسجد الحرام تبديل به مكانى براى ستم و انحراف به نامى تازه نشود ! [ 26 ] «
وَ إِذْ بَوَّأْنا لِإِبْراهِيمَ مَكانَ الْبَيْتِ أَنْ لا تُشْرِكْ بِي شَيْئاً
- و مكان خانه را براى ابراهيم آشكار كرديم و گفتيم : هيچ چيز را شريك من مساز . . . » خداوند سبحانه و تعالى جاى بيت الحرام را براى ابراهيم - عليه السلام - معيّن كرده است تا پايههاى آن را بلند برآورد و اين براى هدفى معيّن بوده است كه اوّلا : اين خانه پايهاى اساسى براى درهم شكستن انديشهء كفر باشد و ثانيا : راه و روشى براى توحيد درست بر پاى شود . واقع اين است كه كعبهء شريف پيش از ابراهيم ( ع ) نيز وجود داشته ولى با گذشت زمان آثار آن كهنه شده و خطّى باقى نمانده بود كه از آن نشانى دهد ، و ابراهيم ( ع ) حدود آن خانه را نمىدانست و همچنين در اختيار شخص او نبود كه بر حسب نظر خاصّ خود خانهاى برگزيند ، زيرا اين امر به آفرينندهء عظيم ، جلّ شأنه كه امر و آفرينش از آن اوست اختصاص داشت . از اين رو خداوند جاى آن را معيّن كرد و سپس به او فرمان داد :
وَ طَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّائِفِينَ وَ الْقائِمِينَ وَ الرُّكَّعِ السُّجُودِ
- و خانهء مرا براى