«
يَأْتُوكَ رِجالًا وَ عَلى كُلِّ ضامِرٍ يَأْتِينَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيقٍ
- تا پياده يا سوار بر شتران تكيده از هر راه دور نزد تو بيايند . » رجالا : يعنى پاى پياده ، و ضامر : چارپايى كه بر اثر كثرت تمرين يا درازى مسافت لاغر و تكيده شده است . اين آيه نشانهء آن است كه حاجيان با سوز و گداز شوق پياده يا سوار بر چارپايان لاغر شدهء خود به حج مىشتابند .
[ 28 ] «
لِيَشْهَدُوا مَنافِعَ لَهُمْ
- تا سودهايى را كه از آن آنهاست ببينند . . . » سودهاى مادّى و معنوى گوناگون كه صلاح معاش و استوار كردن زندگى آنان در آن است .
«
وَ يَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِي أَيَّامٍ مَعْلُوماتٍ
- و نام خدا را در روزهاى معيّن ياد كنند . . . » / 52 يعنى در روزهاى حج از ماه ذى الحجه .
«
عَلى ما رَزَقَهُمْ مِنْ بَهِيمَةِ الْأَنْعامِ
- به هنگام ( ذبح ) چارپايانى كه خدا رزق آنها ساخته . . . » قربانيهايى كه در منى به روز دهم ذى الحجّه كشته مىشوند .
«
فَكُلُوا مِنْها وَ أَطْعِمُوا الْبائِسَ الْفَقِيرَ
- پس از آنها بخوريد و به بينواى نيازمند نيز بخورانيد . » يعنى شما خود و نزديكانتان بخوريد و به نيازمندى كه به سختى دراست و گرسنه شده است بخورانيد . اين دعوتى است روشن از توانگران تا از حدود به خويشتن انديشى و آزمندى بيرون آيند و نيازمنديهاى ناداران نيازمند را برآورند .
[ 29 ] «
ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ
- سپس چرك را از خود دور كنند . . . » چون موهايشان از كثرت رهسپارى و سفر ژوليده و چرك و غبارآلود شده ، و ناخنهايشان نيز بلند گشته است ، در پايان موسم حج موهاى خود را كوتاه مىكنند و ناخن مىگيرند . و بدنهايشان را از چركها پاك مىكنند . تفث در لغت يعنى چرك .
«
وَ لْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَ لْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ
- و نذرهاى خويش را ادا