در آنجايند و در آنجا عذابشان دو چندان مىشود » . « 37 » / 485 [ 69 ] «
يُضاعَفْ لَهُ الْعَذابُ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ يَخْلُدْ فِيهِ مُهاناً
- عذابش در روز قيامت مضاعف مىشود و تا ابد به خوارى در آن عذاب خواهد بود . » پس به هر عملى پاداشى به اندازهء آن و عذابى در سطح آن داده مىشود ، پس اگر كسى به ديگرى كه از او راه را پرسيد به عمد دروغ گويد و او را به راهى ديگر روانه كند ، مجازات خواهد شد : اوّلا به سبب دروغگويى و ثانيا براى عذاب و رنجى عملى كه به آن كس كه وى به دو دروغ گفته تحميل كرده است ، و اگر آن شخص در راه خود گرفتار آسيبى شود دروغگو مسئول است .
و شايد اين معناى مضاعف شدن عذاب باشد .
توبه تصميم گيرى است و كردار
[ 70 ] «
إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً
- مگر آن كسان كه توبه كنند و ايمان آورند و كارهاى شايسته كنند . خدا بديهايشان را به نيكيها بدل مىكند و خدا آمرزنده و مهربان است . » براستى رحمت خدا بسيار گسترده دامان است ، پس هر چه عمل انسان از گناهانى چون زنا و قتل باشد ، باز هم در رحمت خدا را بر دو لنگهء خود براى توبه كاران و آمرزش طلبان گشوده مىيابد - و تازه تنها همين نيست - بلكه بزرگتر از اين آن است كه خدا بديهاى توبهكاران را به خوبيهايى تبديل مىكند كه از آنها پاداش نيك مىبرند . شايد سبب تبديل كردن بديها به خوبيها اين باشد كه توبه كار متذكّر شدن خود را نسبت به آنها ، و پشيمانى خود را از ارتكاب بديها سكّويى براى جهش به سوى تصحيح و اصلاح و شتافتن به عرصهء شناخت بزرگتر ، و ايمان ژرفتر قرار خواهد داد ، و هر كار بدى را كه به ياد آورد مسئوليّت محو و تبديل آن را به
هامش
( 37 ) - نور الثقلين ، ج 4 ، ص 31 .