تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 223

5 - در اين مورد يك گردنهء دشوار و صعب العبور ديگر نيز وجود دارد كه گردنهء تكيه كردن به خدايان دروغينى است كه خواهشهاى نفسانى و تيرگيهاى جهل براى توجيه واقعيّت ارتزاق ، آنها را آفريده است ، و اعتقاد به اين كه خدا را فرزندى است ، يا وسايلى ديگر - غير از آنچه خداى سبحان براى آنان بيان كرده است - كه آنها را به دو مىرساند ، و اين كه خدايانى كوچك سواى اللَّه وجود دارند كه نزد او از انسان شفاعت مىكنند . خداى سبحان بدين گفتهء خود بر آنان حجّت مىآورد كه : همانا او فرزندى نمىگيرد ، و شما اى افراد بشر خود به فطرت خويش مىدانيد و خردهايتان شما را هدايت مىكند كه همانا خداست كه مالك آسمانها و زمين ، و صاحب عرش بزرگ ، و عالم غيب و شهود و آشكار و نهان است . پس چگونه نمىدانيد كه او را فرزند يا شريكى نيست ؟ ! بيگمان شما خود را مىفريبيد و براى خدا شريكان و فرزندانى مىپنداريد و مىانگاريد ، تا خويشتن را خلاص كنيد و از خشم خدا نجات دهيد . اينها بود حجابهاى پنجگانه و درجه به درجه‌اى كه مؤمن ناچار است با ارادهء خود - پس از ذكر خدا - آنها را از هم به درد . اين مطلبى است كه از روند اين درس در مىيابيم آنجا كه پروردگار ما مىگويد : « أَ فَلا تَذَكَّرُونَ - آيا پند نمىگيريد ؟ » اشاره به حجاب غفلت و بىخبرى است ، و به حجاب شهوتها بدين گفتهء خود اشاره مىكند كه « أَ فَلا تَتَّقُونَ - آيا پروا نمىكنيد ؟ » و به حجاب گمراهى و مسحور شدن بدين گفتهء خود اشاره مىكند كه « فَأَنَّى تُسْحَرُونَ - پس چرا سحر مىشويد و فريب مىخوريد ؟ » و به حجاب / 224 تكذيب بدين گفته خود كه « وَ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ - و آنان دروغ مىگويند » و سرانجام به بزرگترين و خطرناكترين حجابها كه همان شرك باشد ، چنين اشاره مىكند و ذات سبحانش مىفرمايد : « فَتَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ - از هر چه شريك او مىسازند برتر است » . در واقع اين وسوسه‌ها از همزات و حملات شديد شيطان است ، « همزه » مفرد همزات و به معنى حملهء شديد براى راندن كسى به سويى است ، و شيطان انسان را به سوى كفر مىراند ، و شرك به خدا همان حملهء شديد شيطان است پس بر