نظر پاسكال « 1 »
پاسكال مىگويد : « خداشناسى ما از ادراكات نخستين ماست كه نيازى به براهين عقلى ندارد ؛ زيرا من ممكن بود نباشم ؛ چون امكان داشت مادرم پيش از ولادت من بميرد ، پس من نه واجب الوجودم و نه وجودم ازلى است و نه بىنهايت ، پس بايد موجودى كه واجبالوجود و دايم و ازلى است باشد كه وجود من مستند و مربوط به او و از او باشد و آن همان خداست كه موجود بودن او را به درك نخستين درك مىكنيم بدون آنكه نيازى به دلايل عقلى باشد و ليكن بر كسانى كه اين معرفت و ايمان قلبى هنوز روزيشان نشده است لازم است كه براى رسيدن به آن ، توسط عقول خود كوشش كنند » .
نظر ابن رشد
ابن رشد در كتاب الكشف عن مناهج الادلة في عقائد الملة در اثبات وجود خدا به دو برهان اعتماد كرده است : برهان عنايت و برهان اختراع
الف . برهان عنايت
عنايتى را كه در جهان آفرينش نسبت به انسان و موجودات ديگر تحقق يافته است « دليل عنايت » مىنامند .
سپس مىگويد برهان عنايت مبنى بر دو اصل است :
1 . جميع موجوداتى كه در پيرامون ما هستند با وجود انسان موافقت و مناسبت دارند .
2 . اين موافقت به طور ضرورت و حتم از كسى صادر شده است كه قصد و اراده دارد ؛ زيرا اين گونه توافق و تناسب به طور اتفاق و تصادف واقع نمىشود .
هامش
( 1 ). Pascal.