ب . برهان اختراع
اختراع ذوات و حقايق موجودات مثل به وجود آوردن حيات در جماد و ادراكات حسى و عقلى كه آن را به « دليل اختراع » موسوم ساخته است .
بنابر اين ، وجود حيوانات ، نباتات و آسمانها به دلالت اختراع ، به وجود خدا دلالت دارد .
و اين طريق بر دو اصل كه بالقوّه در فطرت هر بشرى است قرار دارد :
يكى آنكه اين موجودات اختراع شدهاند ( زمانى نبوده ، سپس بود شدهاند ) چنانچه در جانوران و گياهان خود به خود معلوم شده است و همه مىدانند ، لذا نيازى به استدلال نيست و قرآن مجيد مىفرمايد :
. انَّ الَّذينَ تَدعُونَ مِنْ دُونِاللّهِ لن يَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَو اجْتَمَعُوا لَهُ . . « 1 »
آن افراد غير خدا كه شما آنان را ندا داده و به كمك مىطلبيد ، هرگز نمىتوانند مگسى را بيافرينند اگر چه همه با هم همكارى نمايند .
هامش
( 1 ) . حج ، آيهء 73 . .