فصل سيزدهم : سكوت عالم جايز نيست
اگر مجتهد نتوانست تشكيل حكومت دهد ، آيا بر علما ، فقط تبعيت نكردن از حاكم جائر كافى است ؟ بنابراين اگر مشغول به تعليم و تربيت و ارشاد و هدايت و عبادت بشوند انجام وظيفه نمودهاند ؟ يا آنكه زائد بر همه اينها وظيفه مهمترى دارند و نبايد سكوت كنند ؟
در چند مورد سكوت علما حرام و قيامشان در برابر ستم و ستمكاران واجب است :
1 . در صورتى كه حاكم جائر بدعت در دين بگذارد ، يعنى قانونى كه مخالف قانون اسلام است بهعنوان اينكه از قوانين اسلام است در مملكت قرار دهد ؛ در اين صورت بر عالم سكوت حرام است و واجب است آنچه مىداند اظهار كند ، به صوت اعلاميه يا سخنرانى يا به هر طريق كه تمكّن دارد و رواياتى بر اين معنى دلالت دارد . براى نمونه ، دو سه روايت را نقل مىكنم . از پيامبر گرامى اسلام ( صلى الله عليه وآله ) روايت شده كه فرمود :
إذا ظَهَرَتِ البِدَع فى أمّتى فليظهر العالم علمَه فَمَنْ لميفعل فعليه لعنةُ الله ؛ « 1 »
زمانى كه بدعت ظاهر شود در امّت اسلام ، واجب است بر عالم كه اظهار علم كند . اگر عالم در چنين موقعى سكوت كند لعنت خدا بر او باد .
از حضرت امير ( عليه السلام ) روايت شده
: العالم الكاتم علمه يبعث أنتن أهلِ القيامة ريحاً ،
هامش
( 1 ) . محاسن برقى ، ص 231 ؛ اصول كافى ، ص 27 .