هست ؟ توضيح اين بحث در گرو بيان چند مسأله است :
مسألهى اول : دعوت به خير و امر به معروف و نهى از منكر بر دو قسم است :
الف ) دعوت به خير شخصى ؛ اين همان است كه برخى افراد در ميان خود هنگامى كه خيرى پيش بيايد ، همديگر را به سمت آن راهنمايى و تشويق مىكنند و نسبت به بدى به همديگر هشدار داده و نهى مىكنند ، كه مىتوان از آن به « امر و نهى فردى » تعبير كرد ؛ مانند امر به كار واجبى كه شخص آن را ترك كرده ، و نهى از منكر خاصى كه آن را انجام داده است ؛ مانند : دروغ ، غيبت و امثال آن . در اين مورد تحقيق و تفتيش جايز نيست و امر و نهى تنها در صورت ظهور و تظاهر ، واجب است . همچنين به مواردى اختصاص دارد كه خداوند به آن امر يا از آن نهى فرموده است .
ب ) دعوتى است كه از آن به « اجتماعى » تعبير مىكنيم و داراى دو مرتبه است : مرتبهى اوّل : اين امت ، امتهاى ديگر را به خير دعوت كند ؛ اين مسأله به حكم اين كه ما بهترين امتى هستيم كه از ميان مردم پديده آمده ، از ما خواسته شده و به امر به معروف و نهى از منكر نمودن ما تخصيص خورده است . مرتبهى دوم : دعوت عام و كلّى با بيان راههاى خير ، و اصول ، حقايق ، احكام شريعت مقدس ، پاسخگويى به شبهات ، دفاع از حريم قرآن و عترت ، توبيخ و ممانعتِ سرسختانه هنگام ظهور بدعت يا تصويب قانونى بر خلاف قانون شرع در مملكت كه موجب گسترش معصيت ميان افراد ، يا ترك فريضهى اسلامى ، يا اجبار مردم به انجام كار خلاف شرع يا ترك اوامر الاهى مىشود ؛ اين بخش همهى مصالح جامعه را دربرمىگيرد و تفحصّ و تفتيش از آن واجب است .
امر به معروف و نهى از منكر (فارسى) — صفحة 83
مساهمون: السيد محمد صادق الروحاني
ص٨٣