امّت به حسب عرف گروه خاصى هستند كه اتّحاد فكرى و هدف واحد خاص خود را دارند ، و در اينجا ، اين عدّه جز علماى عامل كسى نمىتواند باشد . كسانى كه خود را براى دفاع از حريم اسلام و قرآن ، و رفع شبهات ، بر طرف كردن ظلمها ، اقامهى فرائض ، امنيت مذاهب ، اصلاح زمين ، انتقام گرفتن از دشمنان و اقامهى امر آماده كردهاند .
2 ) روايتى كه در مباحث پيشين از مسعده از امام صادق ( ع ) نقل شد : « وَ سُئِل عَن الامرِ بِالمَعروُفِ وَ النَّهىِ عَن المُنكَر ، أواجِبٌ هُوَ عَلَى الامَّةِ جَميعاً ؟ فَقالَ : لا ، فَقيل له : و لم ؟ قال ( ع ) : إِنَّمَا هُوَ عَلَى الْقَوِى الْمُطَاعِ الْعَالِمِ بِالْمَعْرُوفِ مِنَ الْمُنْكَرِ لَا عَلَى الضَّعِيفِ الَّذِى لَا يهْتَدِى سَبِيلًا . . . » « 1 » ؛
« از امام ( ع ) دربارهى امر به معروف و نهى از منكر پرسيده شد كه آيا بر تمامى امّت واجب است ؟ فرمود : نه ! عرض شد : چرا [ پس بر چه كسانى واجب است ] ؟ فرمود : بر توانمندى كه از او حرفشنوى داشته باشند ، و معروف را از منكر بشناسد ؛ نه ضعيفى كه نمىتواند به راه درست هدايت كند ، و بلكه مردم را از حقّ به باطل مىخواند » .
3 ) روايتى كه سيد رضى از اميرالمؤمنين ( ع ) در خطبهى شقشقيه نقل مىكند : « اما و الَّذى فَلَق الحبةَ و بَرا النَّسَمةَ لَولا حضور الحاضِرِ وَ قِيامُ الحُجَّةِ بِوُجوُدِ النّاصِرِ وَ ما اخَذ اللّه عَلى العلماء ان لا
هامش
( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 16 ، ص 126 ، ح 21152 .