هندوستان ، مصرف كالاهاى غربى را تحريم كنيم ؛ بلكه مىگويم ماشينآلات صنعتى و كشاورزىِ مورد نياز خودمان را از خارج وارد كنيم ؛ اما بكوشيم تا روز به روز وابستگى اقتصادى خود به خارج را كاهش دهيم .
سومين نكته در بارهء رسانههاى محترمِ گروهى است ؛ همين راديو و تلويزيون و روزنامهها . اينها مرتباً اعلام و تبليغ مىكنند كه فلان كالاى لوكسِ ژاپنى وارد شده است ؛ با سرعتِ هر چه بيشتر براى خريدنِ آنها بياييد كه تمام مىشود . چه خبر است ؟ !
چرا اينها اين قدر مصرف گرايى ، آن هم مصرفِ كالاهاى لوكس خارجى را تشويق مىكنند ؟ واللّه اين كار ، صدمه زدن به مملكت است . بايد مصرف گرايى را كنار بگذاريم و قناعت را پيشه كنيم .
اگر تاريخ كشورهاى ديگرِ دنيا را هم مطالعه كنيم ، مىبينيم هر جامعهء پيشرفتهء كنونى وقتى در مرحلهء اقتصادىِ امروزِ ما بودند ، مصرف گرا نبودند و دنبالِ مصرفِ اشياى لوكس خارجى نمىرفتند ، بلكه قناعت پيشه مىكردند .
اين مطلب نيازمندِ بحث مفصلى است .
اما چون هوا گرم است ، سخنانم را كوتاه مىكنم كه برادران و خواهران عزيز اذيت نشوند .
برادرانى كه با افتخار خبر از رشد صادرات غير نفتىِ امسال نسبت به سالهاى گذشته مىدهند ، شايد بسيار بهتر از من مىدانند كه صادرات غير نفتى ، زمانى ارزشمند و صحيح است كه سببِ كمبود كالاهاى ضرورى و مورد نياز مردم در داخل كشور و افزايش قيمتِ آنها نشود .
اگر صادرات كالاهاى مورد نياز مردم ، مانند سيب زمينى ، پرتقال و . . . سبب كمبود عرضهء داخلى و افزايش قيمتِ اين كالاها در داخل كشور شود و در نتيجه فقراى جامعه حتى نتوانند سيب زمينى هم بخرند كه با نان بخورند ، چنين صادرات غير نفتى ، درست و در جهتِ اصلاح اقتصاد كشور نيست .
در صادرات غير نفتى بايد كالاهاى مازاد بر مصرفِ مردم صادر شود ، نه اينكه نانِ سفرهء مردم برداشته شود و صادر گردد .
اخيراً ديده مىشود كه بعضى افراد ، بسيار تمايل دارند كه كارگران ايرانى براى كار كردن به ژاپن بروند ، در آنجا كار كنند و درآمدِ خود را به صورتِ ارز به ايران برگردانند . يعنى همچنان كه افغانىها به ايران مىآيند و با خود ريال مىبرند ، ايرانىها هم به ژاپن بروند و با خود ارز بياورند . طرفداران اين نظريه ، تشويق و تبليغِ فراوانى در موردِ آن انجام مىدهند .
در اين مورد حتى گفته مىشود كه وزارت كار ، دفترى در ژاپن تأسيس كند كه رفتنِ كارگران ايرانى به ژاپن را تسهيل نمايد تا كارگران ايرانى بتوانند به طور منظم و مرتب به ژاپن بروند و از آنجا ارز وارد كشور نمايند .
من در گذشته مطالعاتى در بارهء اقتصاد مصر انجام دادم كه ببينم كشور مصر كه نفت ندارد ، چگونه اقتصاد خود را اداره مىكند .
ديدم كه مصر از طريق صادرات نيروى انسانى ، قسمتى از ارزِ مورد نياز خود را تأمين مىكند . كشور مصر ، نيروى انسانى براى مديريت ، كارگرى و حتى رقاصى صادر مىكند . به عربستان سعودى ، كارگر و مدير صادر مىكند و به لبنان ، رقاص !
اما فرستادنِ كارگر به ژاپن يك سلسله پيامدهاى فرهنگى دارد كه نبايد از آنها غفلت كنيم و نسبت به آنها بىتفاوت باشيم .
فردى كه به ژاپن رفته است و مىخواهد ارز حاصل از كارگرىِ خود را به ايران بياورد ، تنها بر نمىگردد بلكه فسادهاى اخلاقىِ ژاپن را هم با خود مىآورد .
ما مىخواستيم با فساد اخلاقى و اجتماعى
همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — صفحة 677
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٦٧٧