من نمىگويم كه ما مىتوانيم صادر كنندهء مواد غذايى باشيم . اما حد اقل مىتوانيم در توليد محصولات كشاورزى و دامى به خودكفايى برسيم . تا كنون دولت براى توسعهء روستايى ، زحمتِ فراوان كشيده است ؛ اما بايد بيش از اين به توسعهء روستايى اهميت داده شود ، تا از نظر توليد محصولات كشاورزى به خودكفايى برسيم .
چون آقاى رئيس جمهور محترم گفتهاند كه افرادْ انتقادهاى خود را بيان كنند ، من هم براى اينكه همهاش شعار نداده باشم ، چند پيشنهاد به اين شرح خدمتتان عرض مىكنم .
1 ) جلوى وارداتِ اشياى لوكس و تجملى را بگيريد . ( تكبير نمازگزاران )
2 ) اولويت و محور توسعهء كشور را بر توسعهء كشاورزى قرار دهيد و صنعت نيز به صورت خدمتگزار و مكملِ كشاورزى پيشرفت كند . چه ايرادى دارد كه كشور ما نيز مانند دانمارك ، استراليا و . . . اقتصاد خود را با توليد محصولات كشاورزى و دامى اداره كند ؟
هر چند ما در بلند مدت ان شاءالله بايد برنامهء توسعهء صنعتى كشور و رسيدن به استقلال و خودكفايى صنعتى را داشته باشيم تا بتوانيم خطهاى مونتاژ را جمعآورى و خطّ توليد را جايگزينِ آنها كنيم و تكنولوژى و ماشينآلات مورد نياز را هم بايد وارد كنيم ؛ اما در كوتاه مدت ، اولويت با توسعهء كشاورزى است .
البته در روند توسعهء صنعتى كشور ، بايد يك مطلب را هم در نظر بگيريم و آن ، اين است كه كشورهاى صنعتى در سالهاى اخير ، تصميم گرفتهاند كه صنايع كثيف و آلوده كنندهء محيط زيست را به كشورهاى جهان سوم صادر كنند و صنايع پاك و غير آلوده كننده مانند توليد كامپيوتر را براى خود نگه دارند . ما بايد انشاءالله مواظب باشيم كه مبادا غربىها صنايع كثيف و آلوده كنندهء خود را به ما صادر كنند .
اگر ما بتوانيم به خودكفايى در كشاورزى برسيم ، صدها پيامد مثبت به دنبال آن خواهد بود . قبل از ما نيز كشورهاى ديگرى با كاهش وابستگى خود ، بسيارى از مشكلاتشان را حل كردهاند .
در مبارزات استقلال طلبانهء مردم هندوستان ، وقتى گاندى متوجه مىشود كه بايد وابستگى اقتصادى كشورش به انگليس را قطع كند ، خريد و مصرف كالاها و بخصوص پارچهء انگليسى را تحريم مىكند .
به گاندى مىگويند : كرباسى كه كشور هندوستان توليد مىكند ، براى رفع نيازهاى مردم هندوستان كفايت نمىكند . او مىگويد :
اگر پارچهء هندى براى تهيهء لباس كافى نيست ، اصلًا لباس نپوشيد و از آن به بعد ، خودش هم لباس نمىپوشد بلكه به جاى لباس ، يك لُنگ به كمر مىبندد .
ساير مردم هندوستان هم در لباس پوشيدن از گاندى پيروى مىكنند و به اين ترتيب ، وابستگى اقتصادى هندوستان به انگليس بسيار تضعيف مىشود . همچنين وقتى گاندى مىبيند كه توزيع نمك هندوستان در انحصار انگليس است ، مىگويد : مردم ! يا نمك نخوريد يا اينكه خودتان برويد از معدن و دريا ، نمك بياوريد . مردم هندوستان هم مىروند و نمكِ مورد نياز خود را از دريا و معدن تهيه مىكنند .
در تاريخ خودِ ما هم مواردى از اين دست وجود داشته است . نمونهء آن ، جنگ تنباكو در دورهء مرحوم ميرزاى شيرازى است . يكى از انگيزههاى اصلىِ جنگ تنباكو ، نبرد براى حفظ استقلال اقتصادى و كاهش وابستگى ايران به انگليس بود .
من نمىگويم كه ما هم به شدتِ مردم
همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — صفحة 676
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٦٧٦