آيه چهارده
وَإِذَا لَقُواْ الَّذِينَ آمَنُواْ قَالُواْ آمَنَّا وَإِذَا خَلَوْاْ إِلَى شَياطِينِهِمْ قَالُواْ إِنَّا مَعَكْمْ إِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُونَ ؛ وقتى كه با مؤمنين ملاقات مىكنند مىگويند ما ايمان آوردهايم ، اما وقتى نزد شياطين خود مىروند مىگويند ما با شما هستيم و مومنان را مسخره مىكنيم .
مراد از شياطين در اين آيه چه كسانى هستند ؟ برخى گفتهاند : مراد يهوديان هستند « 1 » ، و شايد هم مراد بزرگان كفار يا بزرگان يهود باشند . « 2 »
به هر حال اين آيه نمىخواهد گروه خاصى را كه در عصر رسالت بودند بيان كند ، بلكه بيانگر اوصاف كلى است و همه كسانى كه در صدر اسلام و در حال حاضر منافقانه زندگى مىكنند مصداقى از آيه مىباشند .
البته برخى توهم كردهاند تمام اين آيات راجع به منافقين عصر رسالت است ، اما اين درست نمىباشد و اين گروه در هر عصر و زمانى يافت مىشوند و با ماضى آوردن فعل منافاتى ندارد ، زيرا ( اذا ) دلالت بر مستقبل مىكند و معنى فعل ماضى را مضارع مىكند . « 3 »
از آنچه گذشت به دست مىآيد كه هدف منافقين از اين نوع رفتار ، نفوذ در صفوف مسلمين ، جاسوسى كردن و به دست آوردن اطلاعات و اسرار مسلمين است و اين كه خبرها را به بزرگان خود منتقل كنند ، تا راحتتر بتوانند به جامعه اسلامى ضربه وارد كنند . در
هامش
( 1 ) . سيوطى ، الدر المنثور ، ج 1 ، ص 71 .
( 2 ) . طبرسى ، مجمع البيان ، ج 1 ، ص 140 .
( 3 ) . رشيد رضا ، تفسير المنار ، ج 1 ، ص 163 .