ميآيد ، مانند : مرگ ، زندگى ، سعادت ، شقاوت ، بلاء ، نعمت و . . . اندازهگيرى يا تقدير مىكند . « 1 »
شب قدر با معانى ديگرى كه براى « قدر » ذكر شد مناسبت دارد . مثلا ، قدر به معناى ضيق را اين گونه بيان كردهاند كه چون در آن شب فرشتگان به زمين ميآيند گويا زمين در مضيقه و فشار است . پس ليلة القدر يعنى ليلة المضيقة . همچنين است ديگر معانى لغوى واژه قدر كه مفسران به گونهاى آنها را با اوضاع و احوال اين شب مربوط كردهاند .
اما با توجه به آيات قرآن مانند عَالِمُ الْغَيبِ وَالشَّهَادَة وَهُوَ الْحَكِيمُ الْخَبِيرُ « 2 » و وَ سَتُرَدُّونَ إِلَى عَالِمِ الْغَيبِ وَالشَّهَادَة فَينَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ « 3 » و عَالِمِ الْغَيبِ وَالشَّهَادَة فَتَعَالَى عَمَّا يشْرِكُونَ « 4 » كه 48 بار كلمه غيب در قرآن بهكار رفته ، فهميده مىشود كه خداوند كه يكى از نامهايش « عالم الغيب والشهادة » است ، دو جهان دارد : يك جهان غيب است و يك جهان شهادت . جهان غيب ، جهانى است كه با هيچ يك از حواس عادى يا حواس مسلح قابل درك نباشد و داراى مصاديق فراوانى است مانند قيامت ، رجعت ، قيام حضرت مهدى ( عج ) ، بهشت و جهنم ، فرشتگان و خدا « 5 » و مانند آن . و در مقابل آن عالم
هامش
( 1 ) . رازى ، تفسير الكبير ، ج 32 ، ص 28 .
( 2 ) . سوره انعام ، آيه 73 .
( 3 ) . سوره توبه ، آيه 105 .
( 4 ) . سوره مؤمنون ، آيه 92 .
( 5 ) . ر . ك : مجلسى ، بحار الانوار ، ج 24 ، ص 352 و ج 65 ، ص 285 ؛ على بن جمعه ، نورالثقلين ، ج 1 ، ص 31 .