كوشش با توكل منافات دارد يا نه ؟ 5 . راه تحصيل توكل چيست ؟
آنچه در اين جا به آن اشاره مىكنيم فقط معناى توكل و درجات آن است :
توكل اين است كه انسان از ته دل و از ژرفاى وجودش نسبت به خداوند احساس اعتماد كند و بداند و حس كند كه « لا حَوْلَ وَ لا قُوَّة إلّا بِاللهِ العلىّ العظيم » . انسان بايد با توجه ، علم و قدرت و عنايت و رحمت خدا را باور كند و كارها را در دست اقتدار او ببيند ، كه در آيات زيادى به اين مطلب تأكيد شده است ، از آن جمله :
1 . وَعَلَى اللّهِ فَتَوَكَّلُواْ إِن كُنتُم مُّؤْمِنِينَ « 1 »
2 . إِنَّ اللّهَ يحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ « 2 »
3 . وَمَن يتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ « 3 »
4 . وَمَن يتَوَكَّلْ عَلَى اللّهِ فَإِنَّ اللّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ « 4 »
اعتماد به خدا درجاتى دارد ؛ ممكن است اعتماد به خدا در حد اعتماد به ديگران باشد و يا در حد اعتماد بچه به مادرش باشد و ممكن است درجه اعتماد به خدا به حدى باشد كه انسان خود را در برابر خدا آن چنان ببيند كه از خود هيچگونه استقلالى ندارد .
هامش
( 1 ) . سوره مائده ، آيه 23 .
( 2 ) . سوره آل عمران ، آيه 159 .
( 3 ) . سوره طلاق ، آيه 3 .
( 4 ) . سوره انفال ، آيه 49 .