آيات سى و پنج و سى و شش
يرْسَلُ عَلَيكُمَا شُوَاظٌ مِّن نَّارٍ وَنُحَاسٌ فَلَا تَنتَصِرَانِ * فَبِأي آلاءِ رَبِكُما تُكَذِّبانِ
در آن روز بر سرتان شعلهء آتش و دودى فرو فرستاده مىشود ولى يكديگر را يارى نميكنيد و از بلا نميرهانيد . پس كدام يك از نعمتهاى پروردگارتان را انكار ميكنيد ؟
كسانى كه در حسابرسى نمره قبولى كسب نكنند عذاب ميشوند و بر سرشان لهيب آتش ريخته مىشود . شواظ ، يعنى لهيب آتش كه هيچ دودى در آن نباشد و نحاس يعنى دود خفهكننده .
در قسمت اول سوره ، خداوند نعمتهايش را ذكر ميكرد و پس از آن ، آيهء فَبِأي آلاءِ رَبِكُما تُكَذِّبانِ را تكرار ميكرد و تكرار اين آيه با ذكر نعمتها مناسبت داشت . پس از هر نعمتى كه خداوند ارزانى داشته است ميفرمايد : چرا نعمتهاى الهى را تكذيب ميكنيد . اما در اين چند آيه خداوند از عذاب و حسابرسى صحبت مىكند . ميفرمايد : من از شما حساب ميكشم و شعلههاى آتش و دود را بر شما مسلط ميكنم . بعد ميفرمايد : چرا نعمتهاى مرا تكذيب ميكنيد ؟ آيا حسابرسى و عذاب نعمت است ؟ ! جواب اين است كه خود حسابرسى و جزادهى به اعمال از بزرگترين نعمتهاى الهى است . اگر حساب و كتاب و پاداش اعمال نبود ، دنيا باطل و پوچ و عبث بود . بنابراين ، خداوند در حقيقت به نعمتى اشاره مىكند كه از ديد ظاهرى اكثر مردم مخفى است . اگر كل جريان دنيا و آخرت و بهشت و جهنم را از ديد حسابرسى نگاه كنيم متوجه ميشويم كه همين حسابرسى نعمتى است
در پرتو وحى (فارسى) — صفحة 338
مساهمون: السيد عبد الكريم الموسوي الاردبيلي
ص٣٣٨