وَالسَّمَاء رَفَعَهَا
اين هم نعمت ششم الهى است كه خداوند ميفرمايد : آسمان بالاى سر شما را خلق كردم . اين نعمت از آن جهت ذكر مىشود كه يك نعمت فراموش شده است .
آقاى طباطبايى در الميزان سه معنا براى سماء ، و به تناسب آن سه معنا براى رفع سماء ، آوردهاند : « 1 » اگر منظور از سماء ، همين فضاى بالاى سرمان باشد ، رفع آن يعنى خداوند اين فضاى بيكران بالاى سر شما را خلق كرده است . ارض يعنى پايين و سماء يعنى بالا و فضاى ما فوق . اما اگر منظور از آسمان ، اجرام آسمانى و ستارگان باشد ، رَفَعَ به معناى فاصله زياد آنها با ما است . خداوند آسمان را بالا برد يعنى ستارگان و اجرام آسمانى را در فاصلهء بسيار دور دستى از شما قرار داد . اين دو معنا ، معناى مكانى و طبيعى هستند . معناى سومى نيز احتمال دادهاند . بعضى گفتهاند منظور از سماء ، ملائكه و فرشتگان هستند . در اين معنا ، رَفَعَ معنوى است ، بر خلاف معناى اول و دوم . يعنى خداوند فرشتگان را در مقامى والاتر قرار داده است . ملائك موجودات جسمانى نيستند كه مثلًا در طبقات بالاى خانههاى ما و يا در بالاى آسمان جاى گرفته باشند . منظور اين است كه مقام وجودى آنها برتر و شريفتر است .
حال ممكن است كسى بپرسد : نعمت بودن آسمان به چه معناست ؟ بعضى ميگويند ما چيزى به نام آسمان نداريم و فقط اجرام سماوى وجود دارند ، اما قرآن ميفرمايد : خود آسمان نيز يك موجود است و
هامش
( 1 ) . طباطبائى ، الميزان ، ج 19 ، ص 97 .