است و شگفتنى خلقت انسان نه فقط مربوط به عالم شما شهادت و جنبه ظاهرى و بدنى او است ، بلكه به غيب انسان نيز ربط پيدا مىكند . انسان يك جنبه غيبى و ملكوتى نيز دارد كه از ديد بسيارى از موجودات جهان مخفى است ؛ حتى از ديد ملائك . انسان خليفة الله است . معناى اين مقام خليفة اللهى را نه ما ميدانيم و نه حتى ملائكه ؛ زيرا اعتراض ميكردند و گفتند : أَتَجْعَلُ فِيهَا مَن يفْسِدُ فِيهَا وَيسْفِكُ الدِّمَاء وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ . « 1 » اعتراض كردند كه اين آدم خون ميريزد و همديگر را ميكشند . ما در ميان اينها امثال صدام و شمر و يزيد را ميبينيم . خداوند در جواب فرمود : من چيزى ميدانم كه شما نميدانيد . ملائكه از اسمائى كه خداوند به انسان ياد داد بى خبر بودند . وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْمَاء كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلَائِكَة فَقَالَ أَنبِئُونِي بِأَسْمَاء هَؤُلاء إِن كُنتُمْ صَادِقِينَ « 2 » ؛ و همهء نامها را به آدم آموخت ، سپس آنها را بر فرشتگان عرضه داشت و گفت : اگر شما راست ميگوييد بگوييد اين اسماء چيستند ؟ قَالُواْ سُبْحَانَكَ لَا عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا « 3 » ، عرض كردند : خدايا ! ما چيزى نميدانيم . ما فقط آن چيزى را كه تو به ما تعليم دادى ميدانيم . اما انسان حامل اسماء و حامل امانت الهى است : إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَة عَلَى السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَينَ أَن يحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنسَانُ إِنَّهُ كَانَ ظَلُومًا جَهُولًا « 4 » ؛ ما امانت [ الهى و
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 30 .
( 2 ) . سوره بقره ، آيه 31 .
( 3 ) . سوره بقره ، آيه 32 .
( 4 ) . سوره احزاب ، آيه 72 .