دارايى ايشان [ يتيمان ] را به دارايى خود [ مخلوط نكرده ] مخوريد ، كه به درستى اين كار گناهى بزرگ است .
« يتامى » جمع « يتيم » يا « يتيمه » است . اگر جمع « يتيم » باشد جمع الجمع است و اگر جمع « يتيمه » باشد جمع است . آيه شريفه در مقابله با عادت جاهلى اعراب مىفرمايد : وَآتُواْ الْيتَامَى أَمْوَالَهُمْ ؛ اموال و داراييهاى يتيمان را به خودشان واگذاريد . آنان را به بهانه سرپرستى به خانه خود نياوريد تا از اين راه دارايى آنها را تصاحب كنيد .
همان گونه كه مىدانيد زندگى عرب جاهلى همراه با جنگ و غارت بود ، نتيجه طبيعى اين جنگها كشته شدن بسيارى از آنها و طبعاً بيوه ماندن زنهاى بسيار و فرزندان يتيم فراوان بود . معمولًا رؤسا وافرادى كه قوى بودند در ظاهر و تحت عنوان عملى انسانى اين يتيمان را به خانه خود مىبردند تا از آنها نگهدارى كنند و گاهى با آنان ازدواج ميكردند ، اما در حقيقت چشم طمع به اموال آنان داشتند و بدين وسيله اموال آنان را تصاحب و به اموال خود منضّم ميكردند .
مفسرين عبارت : وَلَا تَتَبَدَّلُواْ الْخَبِيثَ بِالطَّيبِ را دو گونه تفسير كردهاند . همانگونه كه مىدانيد تبدّل به معناى عوض كردن است . مرحوم بلاغى در آلاء الرّحمن « 1 » مىنويسد ، مقصود آيه اين است كه حرام را با حلال عوض نكنيد . مثلًا مال يتيم ارز است و او مىخواهد آن را تبديل به ريال كند و به او ريال بدهد و خودش ارز را نگه
هامش
( 1 ) . بلاغى ، آلاء الرحمن فى تفسير القرآن ، ج 2 ، ص 6 .