وَقُلْنَا يا آدَمُ اسْكُنْ أَنتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّة وَكُلَا مِنْهَا رَغَداً حَيثُ شِئْتُمَا . « 1 »
در نوع و مراحل زندگى ، زوجه را با زوج متحد مىشمارد . همه انسانها را از يك نسل به شمار مىآورد و ميان سياه و سفيد ، زن و مرد ، نژاد ايرانى و اروپايى ، هيچ تفاوتى قائل نيست مگر به تقوا و پرهيزكارى .
بنابراين جنبه هدايتى اين دسته آيات و آيه مورد بحث اين است كه مرد بداند كه بشرى است همسان و همرديف همسرش و از نظر انسانيت هيچ امتيازى بر يكديگر ندارند . اگر او خواستههايى دارد همسرش نيز خواستههايى دارد ، اگر او تمايلات نفسانى دارد زنش نيز داراى اين تمايلات است ، اگر مرد در خلقت داراى امتيازاتى است زن نيز از اين نظر از امتيازاتى برخوردار است و هيچ كدام اشرف از ديگرى نمىباشند . اگر واقعاً اين مسأله در عمق افكار انسان راه يابد و بداند شخصى كه در مقابل اوست انسانى است همانند او ، ديگر نسبت به او خشونت و اعمال قهر نمىكند و طبعاً محبت و مودّت ميان آنان ايجاد مىگردد . اين كه برخى به خود حق مىدهند كه بر همسر خود حكومت كنند و به زن حق نمىدهند كه صاحب اختيار باشد ، يا اگر مجتهدى نظر دهد كه اطاعت زن از مرد منحصر در مواردى است كه حقوق مرد رعايت شود متعجب مىشوند ، بهخاطر اين است كه مؤدب به آداب قرآن نشدهاند و در سايه تعاليم قرآن زندگى نمىكنند .
جمله وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيرًا وَنِسَاء در حقيقت اشاره به اين
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 35 .