توضيح : اين آيات شريفه به خوبى و وضوح دلالت دارند كه پيدايش انسان در روى زمين به طور صدفه و اتفاق نبوده ، بلكه نتيجه طرح و برنامه و فكر پيشين بوده است ؛ پيش بينىهاى لازم قبلا شده است و حتى خونريزى و فسادى كه از انسان سر مىزند مورد توجه و نظر بوده است ؛ اما در مجموع ، پيدايش انسان به خير و صلاح و مصلحت بوده و رجحان داشته است .
اگر بخواهيم به زبان مذهب سخن بگوييم بايد گفت : پيدايش گسترش انسان در روى زمين با همه خصوصيات و كيفيات خوب و بد و زشت و زيبا كه لازمه يك موجود متفكر و مستقل و انتخاب كننده است ، مطابق مشيت و اراده و خواست پروردگار بوده است ؛ او
كه هم انسان را مىشناسد و هم خير و صلاح او را ، هم سرشت و هم سرنوشت او را ، خدايى كه آغاز و انجام در دست اوست .
أزمَّةُ الأمورِ كلّا بِيدِه * و الكلُّ مستمدّةٌ من مَدده
در حقيقت خداوند در اين آيات در صدد حل يك مسأله طبيعى و زيستشناسى نبوده و نمىخواهد از زاويه زيستشناسى پيدايش و گسترش انسان در روى زمين را حل كند ، بلكه در صدد حل يك مشكل فكرى است ؛ مشكل سرنوشت سازى كه همواره فكر انسان را به خود مشغول ساخته ، و آن اين مسأله است كه : آيا پيدايش انسان مطابق حكمت و مصلحت بوده و كار خيرى به حساب مىآيد يا شر و