صحيح است .
« مسألهء 2270 » اگر جنسى كه مىفروشد و عوضى كه مىگيرد از يك چيز عمل آمده باشند ، بايد در معامله زيادى نگيرد ؛ پس اگر يك كيلو ماست بفروشد و در عوض آن يك كيلو و نيم شير بگيرد ، ربا و حرام است و احتياط واجب آن است كه اگر ميوهء رسيده را با ميوهء نارس معامله مىكند ، زيادى نگيرد .
« مسألهء 2271 » جو و گندم در « ربا » يك جنس حساب مىشوند ؛ پس اگر يك كيلو گندم بدهد و يك كيلو و نيم جو بگيرد ، ربا و حرام است و نيز اگر مثلًا ده كيلو جو بخرد كه سرِ خرمن ده كيلو گندم بدهد ، چون جو را نقد گرفته و بعد از مدّتى گندم را مىدهد ، مثل آن است كه زيادى گرفته و حرام مىباشد .
« مسألهء 2272 » اگر چيزى به يكى از دو طرف يا به هر دو طرف معامله اضافه كنند كه از بيع مثل به مثل خارج شود ، تفاوت وزن يا پيمانه دو طرف معامله موجب ربا نمىشود ؛ مثلًا اگر دو كيلو گندم بد را به ضميمه مقدارى پارچه به يك كيلو گندم خوب بفروشند ، اشكال ندارد .
« مسألهء 2273 » معامله ربوى با كافرى كه در كشور مسلمين زندگى مىكند جايز نيست ، ولى چنانچه معامله صورت بگيرد ، ربايى كه از او گرفته است حلال است ؛ اما كافرى كه در پناه اسلام نيست ربا گرفتن از او و معاملهء ربوى با او بدون اشكال است .
همچنين پدر و فرزند و زن دائمى و شوهر مىتوانند از يكديگر ربا بگيرند .
« مسألهء 2274 » خريد و فروش پولهاى غير همجنس نظير معامله « ريال » در مقابل « دلار » يا « پوند » و يا غير آن ، اگر به قصد فرار از رباى قرضى نباشد اشكال ندارد .
شرايط فروشنده و خريدار
« مسألهء 2275 » براى فروشنده و خريدار شش شرط وجود دارد :
اوّل : بالغ باشند . دوم : عاقل باشند . سوم : سفيه نباشند ؛ يعنى مال خود را بيهوده مصرف نكنند و اگر سفيه باشند معاملهء آنها نافذ نيست ، هرچند حاكم شرع هم آنها را