كند و اگر بعد به خاطر آورد كه آن را بجا نياورده ، در صورتى كه مشغول ركن بعد نشده باشد ، بايد آن را بجا آورد و اگر مشغول ركن بعد شده باشد ، نماز او صحيح است ؛ بنابر اين اگر مثلًا در قنوت به خاطر آورد كه حمد را نخوانده ، بايد بخواند و اگر در ركوع به خاطر آورد ، وظيفهاى ندارد و نماز او صحيح است .
« مسألهء 1199 » اگر شك كند كه سلام نماز را گفته يا نه يا شك كند آن را درست گفته يا نه ، چنانچه مشغول تعقيب نماز يا مشغول نماز ديگر شده باشد يا به كارى مشغول شود كه عرفاً بگويند از نماز خارج شده و به كار ديگرى مشغول شده ، نبايد به شك خود اعتنا كند و اگر پيش از آنها شك كند ، بايد سلام را بگويد .
2 - شك بعد از سلام
« مسألهء 1200 » اگر بعد از سلام واجب نماز شك كند كه نماز او صحيح بوده يا نه ، مثلًا شك كند ركوع كرده يا نه يا بعد از سلام نماز چهار ركعتى ، شك كند كه چهار ركعت خوانده يا پنج ركعت ، نبايد به شك خود اعتنا كند ؛ ولى اگر هر دو طرف شك او باطل باشد ، مثلًا بعد از سلام نماز چهار ركعتى شك كند كه سه ركعت خوانده يا پنج ركعت ، نماز او باطل است .
3 - شك بعد از وقت
« مسألهء 1201 » اگر بعد از گذشتن وقت نماز شك كند كه نماز خوانده يا نه يا گمان كند كه نماز نخوانده ، خواندن آن لازم نيست ؛ ولى اگر پيش از گذشتن وقت شك كند كه نماز خوانده يا نه يا گمان كند كه نخوانده ، بايد آن نماز را بخواند ؛ بلكه اگر گمان كند كه خوانده نيز ، بايد آن را بجا آورد .
« مسألهء 1202 » اگر بعد از گذشتن وقت شك كند كه نماز را درست خوانده يا نه ، نبايد به شك خود اعتنا كند .
« مسألهء 1203 » اگر بعد از گذشتن وقت نماز ظهر و عصر بداند چهار ركعت نماز