لازم به توضيح است كه در شرع اصطلاح خاصى در تعريف پدر وارد نشده است و به اصطلاح « اب » ( پدر ) داراى حقيقت شرعيه يا حقيقت متشرعه نيست ، بلكه شرع نيز همان معناى عرفى « اب » را مورد امضاء قرار داده است و معناى عرفى پدر ، كسى است كه طفل از نطفهء او به وجود آمده باشد .
گفتار دوم : تغيير جنسيت پدر و مسألهء ولايت و سرپرستى كودكان
هرگاه جنسيت پدر به وسيله عمل جراحى ، تغيير كند ، اين امر چه تأثيرى بر ولايت پدر بر فرزندان دارد ؟ در پاسخ به اين پرسش ، دو ديدگاه وجود دارد :
ديدگاه اول : تغيير جنسيت پدر موجب سقوط ولايت وى است
امام خمينى در اين باره مىگويد :
لو تغير جنس الرجل إلى المخالف فالظاهر سقوط ولايته على صغاره ؛ « 1 » هرگاه جنس مرد به زن تغيير كند ، ظاهر آن است كه ولايت وى بر كودكانش ساقط مىشود .
آيتالله سيد محمد صدر نيز همين ديدگاه را مطرح مىكند :
إذا تحول الرجل إلى امرأة و كان زوجاً ، بطلت ولايته ؛ « 2 » هرگاه مرد ( زوج ) به زن تغيير جنسيت دهد ، ولايتش باطل مىشود .
دليل اول : ولايت براى عنوان پدرى است
ولايت اگرچه از امور واضح فقه است و تعداد زيادى از روايات بر آن دلالت دارد ، ولى « ولايت » دائر مدار صدق « ابوّت » ( پدر بودن ) است . « 3 » با تغيير جنسيت پدر و تبديل وى به زن ، عنوان ابوّت از وى زايل مىشود . بنابراين ، ولايت او بر كودكانش نيز ساقط مىگردد . « 4 »
هامش
( 1 ) . روح الله خمينى ، تحرير الوسيلة ، ج 2 ، ص 559 .
( 2 ) . سيد محمد صدر ، منهج الصالحين ، ج 3 ، ص 644 ، مسألهء 3706 .
( 3 ) . ر . ك : محمد مؤمن ، كلمات سديدهء فى مسائل جديدهء ، ص 115 .
( 4 ) . ر . ك : احمد مطهرى ، مستند تحرير الوسيلهء ، ص 200 - 201 .