الف ) اصل عالىترين منافع كودك در نظام بينالملل حقوق بشر
اصل عالىترين منافع كودك در اسناد مختلف نظام بينالمللى حقوق بشر مورد توجّه قرار گرفته است . اين اصل ، بر اساس مادّه 3 ( 1 ) كنوانسيون حقوق كودك 1989 م ، به عنوان يكى از اصول بنيادين حقوق كودك محسوب مىگردد . بند يكم از مادّه 3 مقرّر مىدارد :
« در همه اقدامات مربوط به كودكان كه توسط نهادهاى رفاه اجتماعى دولتى و يا خصوصى ، دادگاهها ، مقامهاى ادارى يا نهادهاى قانونگذارى به عمل مىآيد ، عالىترين منافع كودك در اولويت قرار خواهد داشت » .
در پنجمين تفسير عام كميته حقوق كودك در سال 2003 ميلادى اين اصل به صورت گستردهترى تفسير گرديده است ؛ در بخشى از بند 12 اين تفسير آمده است :
« اين اصل مقتضى اقدامات مؤثّر دولت ، مجلس و قوه قضائيه است . هر نهاد يا مؤسسه قانونگذار ، اجرايى و يا قضايى بايد به طور نظاميافته بررسى نمايد كه چگونه منافع عاليه كودك تحت تأثير تصميمات يا مصوّبات آنان قرار مىگيرد ؛ و يا در آينده چه تأثيرى بر آنان خواهد داشت . . . از جمله ، تصميمات يا مقرّراتى كه به طور مستقيم به كودكان مربوط نيست ؛ بلكه غير مستقيم بر آنان تأثيرگذار است » . « 1 » پيماننامه حقوق كودك اين اصل را نه تنها به عنوان يك اصل بنيادين در حقوق كودك تلقّى نموده ، بلكه مكرّر آن را در مجموعه 54 مادّه كنوانسيون تكرار كرده است . به جز مادّه 3 ، اين اصل در ( ع ) مورد ديگر نيز به صراحت ذكر شده است .
مورد دوم ، مادّه 21 است كه به نحوى بيانگر مادّه 18 در مورد فرزندخواندگى است ؛ در اين مادّه آمده است :
« آن دسته از كشورهاى عضو كه نظام فرزندخواندگى را به رسميت مىشناسند ، يا آن را مجاز مىدانند ، تضمين خواهند كرد كه « منافع عاليه كودك » مهمترين نكته مورد توجّه باشد » .
هامش
( 1 ). HRI / GEN / / Rev . page .