اكثريت صالح باشند ، اقليت بد هم از پرتو آنها استفاده مىكنند ، و همين طور است سرنوشت هريك از اصناف در اصناف ديگر .
بر همين اساس ، على عليه السلام شناخت طبقات جامعه و توجه به سلامت هريك از اصناف را وظيفهء حاكم مىشناسد و مالك را به شناخت دقيق اصناف ملت و توجه به سلامت هر يك از آنان دعوت مىفرمايد :
وَ اعْلَمْ أَنَّ الرَّعِيَّةَ طَبَقَاتٌ لا يَصْلُحُ بَعْضُهَا الَّا بِبَعْضٍ وَ لا غِنَى بِبَعْضِهَا عَنْ بَعْضٍ فَمِنْهَا جُنُودُ اللَّهِ وَ مِنْهَا كُتَّابُ الْعَامَّةِ وَ الْخَاصَّةِ وَ مِنْهَا قُضَاةُ الْعَدْلِ وَ مِنْهَا عُمَّالُ الْإِنْصَافِ وَ الرِّفْقِ وَ مِنْهَا أَهْلُ الْجِزْيَةِ وَ الْخَرَاجِ مِنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ وَ مُسْلِمَةِ النَّاسِ وَ مِنْهَا التُّجَّارُ وَ أَهْلُ الصِّنَاعَاتِ وَ مِنْهَا الطَّبَقَةُ السُّفْلَى مِنْ ذَوِي الْحَاجَةِ وَ الْمَسْكَنَةِ وَ كُلٌّ قَدْ سَمَّى اللَّهُ لَهُ سَهْمَهُ وَ وَضَعَ عَلَى حَدِّهِ فَرِيضَةً فِي كِتَابِهِ أَوْ سُنَّةِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه و آله عَهْداً مِنْهُ عِنْدَنَا مَحْفُوظاً .
[ اى مالك ! ] بدان كه مردم به گروهها تقسيم شدهاند . كار هيچ دستهاى جز به وسيلهء ديگرى اصلاح نمىشود و هيچ دستهاى از دستهء ديگر بىنياز نيست . [ اين گروهها عبارتاند از : ] لشكريان خدا ، نويسندگان عمومى و خصوصى ، قاضيان عادل ، كارگزاران انصاف و خدمات ، اهل جزيه و ماليات - اعم از كسانى كه در پناه اسلاماند و يا مسلماناند - تجار و صنعتگران و قشر پايين [ يعنى نيازمندان و مستمندان ] . براى هريك از اين اصناف ، خداوند سهمى را مقرّر داشته و آن را در قرآن يا سنّت رسول خدا صلى الله عليه و آله مشخّص نموده و آنها را در جايگاه مناسب قرار داده كه به صورت عهد در نزد ما محفوظ است .
آيين كشور دارى از ديدگاه امام على (ع) (فارسى) — صفحة 75
مساهمون: الشيخ فاضل اللنكراني
ص٧٥