مقصود از تعريف :
در تعريف مطلق ، دو نكته قابل توجه است : 1 - اگرچه در تعريف مطلق ، عنوان « ما دلّ » مطرح شده و كلمهء « لفظ » به كار نرفته است ولى روشن است كه اين دلالت مربوط به عالم لفظ و از شئون لفظ است . گويا گفته شده است : « المطلق لفظ دالٌّ . . . » . 2 - مرحوم آخوند كلمهء « معنى » را به دنبال « ما دلّ على » ذكر نكردهاند ، ولى روشن است كه وقتى مقصود از « ما » عبارت از لفظ شد و دلالت به عنوان صفت براى لفظ قرار گرفت ، مدلول آن عبارت از معنا خواهد بود . گويا گفته شده است : « المطلق لفظ دالّ على معنى . . . » كه آن معنا - در حقيقت - به عنوان فصل مميّز معناى مطلق است . اين معنا خصوصيتش اين است كه در محدودهء جنس خودش شيوع و سريان دارد . مقصود از اين جنس ، جنس منطقى - در مقابل نوع و فصل - نيست ، بلكه مقصود جنس لغوى و عرفى است . همان چيزى كه در ارتباط با اسم جنس مطرح مىكنيم . وقتى مىگوييم :
« رجل ، اسم جنس است » معنايش اين است كه رجل ، عنوانى است كه در محدودهء افراد هم سنخ و هم جنس - لغوى و عرفى - خودش همه را شامل مىشود . عنوان « رجل » بر هر رجلى اطلاق مىشود ، خواه عالم باشد يا جاهل ، عادل باشد يا فاسق ، و . . . وقتى خصوصيت رجوليّت - در مقابل انوثيت - در آن بود ، در اين محدوده داراى توسعه است و بر همه اطلاق مىشود . شاهد بر اين كه جنس در ما نحن فيه از قبيل جنسى است كه در اسم جنس مطرح است ، اين است كه رجل ، با وجود اين كه از نظر منطقى عنوان صنف - در مقابل نوع خودش كه انسان است - را دارد ، ولى در عين حال ، يكى از مصاديق مطلق - كه كلمهء « جنس » در آن اخذ شده است - مىباشد .
اشكالات تعريف مطلق :
اشكال اوّل : اگر مراد از كلمهء « ما » در تعريف عبارت از « لفظ » باشد ، عنوان