مقصد پنجم : مطلق و مقيّد
تعريف مطلق
در تعريف مطلق اين گونه گفته شده است : « المطلق ما دلّ على معنىً شايع في جنسه » ، « 1 » يعنى مطلق عبارت از چيزى است كه دلالت مىكند بر معنايى كه آن معنا در جنس خودش شيوع و سريان دارد . اين تعريف ، در كلمات اصوليين - از جهت جامعيّت و مانعيّت - مورد بحث واقع شده است . ولى مرحوم آخوند معتقد است اين گونه تعاريف ، از قبيل تعاريف حقيقى نيستند كه جامعيّت و مانعيّت در مورد آنها مطرح باشد ، بلكه اينها از قبيل « سعدانة نبت » و به عنوان تعريف لفظى ( / شرح الاسم ) مىباشند و مقصود از اين تعاريف اين است كه انسان آشنايى مختصرى با مدلول لفظ پيدا كند و لازم نيست همهء افراد را در بر گرفته و همهء اغيار را خارج كند . بنابراين ضرورتى ندارد كه پيرامون آنها بحث شود و اشكالات آنها مورد بررسى قرار گيرد . « 2 »
هامش
( 1 ) - قوانين الاصول ، ج 1 ، ص 321 ، مرحوم آخوند فرموده است : « عرّف المطلق بأنّه ما دلّ على شايع في جنسه » . كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 376
( 2 ) - كفاية الاصول ، ج 1 ، ص 376