مىگويد : عدم صحّة سلب اللفظ بمعناه المعلوم ؟ بنابراين ، تعبير مرحوم آخوند ، اشكال را بر طرف نمىكند . بعضى احتمال دادهاند كه ايشان مىخواهد بفرمايد : لفظ ، فانى در معناست . لفظ ،
چهرهء معناست بنابراين مىتوان در اينجا ( مسألهء عدم صحّت سلب و صحّت حمل ) لفظ را با اين چهره مطرح كرد . مىگوييم : اينها مشكل را حل نمىكند ، براى ما روشن كنيد محمول چيست ؟ لفظ است يا معنا يا هر دو ؟ اگر محمول ، لفظ يا لفظ و معنا باشد اشكال دارد و اگر معناى تنها باشد ديگر نيازى به تشكيل قضيّه و استفاده از عدم صحّت سلب نيست . در نتيجه ، اشكال دورى كه بر صحّت حمل و عدم صحّت سلب وارد شد با جواب علم تفصيلى و اجمالى قابل حلّ نيست . بله جواب ديگرى كه براى دور داده شد مىتواند اشكال دور را بر طرف كند و آن جواب اين بود كه عدم صحّت سلب نزد عالم به وضع ، علامت حقيقت باشد نزد كسى كه جاهل به وضع است .
كلام محقّق عراقى رحمه الله در ارتباط با « عدم صحّت سلب »
محقّق عراقى رحمه الله پس از آنكه « عدم صحّت سلب » را به عنوان يكى از علائم حقيقت پذيرفته ، فرموده است : در بعضى از موارد ، نمىتوان از راه « عدم صحّت سلب » ، مطلبى را به دست آورد و آن در جايى است كه معنايى را كه موضوع قرار مىدهيم ، معنايى مركّب ، و محمول ، معنايى بسيط باشد . به عبارت ديگر : گاهى موضوع و محمول ، هر دو بسيطند مثل اينكه « بشر » را موضوع و « انسان » را محمول قرار دهيم .
اينجا قضيّهاى كه تشكيل مىشود مىتواند ما را راهنمايى كند كه بشر همان انسان است . ولى اگر موضوع قضيّه ما مركّب ، و محمول ، بسيط باشد ، مثل قضيّه « الحيوان الناطق انسان » ، از راه اين حمل نمىتوان پى برد كه حيوان ناطق معناى انسان است . ايشان مىفرمايد : البته ما در صحّت قضيّه « الحيوان الناطق إنسان » - به حمل اوّلى ذاتى - مناقشهاى نداريم بلكه مىخواهيم بگوييم : از راه اين حمل اوّلى ذاتى