اصول فقه شيعه (فارسى) — صفحة 317

است . و وجودات خارجى ارتباط ، داراى عنوان ارتباط مىباشند نه اينكه ماهيت آنها ، ارتباط باشد . اصلًا اين‌ها فاقد ماهيت هستند ، زيرا ماهيت ، هم بايد در ذهن بيايد و هم در خارج و در مورد « روابط » ، آنچه در ذهن مىآيد غير از چيزى است كه در خارج محقق مىشود بلكه اين‌ها ، يك واقعيات و وجودات خارجى هستند كه وقتى مىخواهند به اين وجودات خارجى ، عنوان جامعى بدهند مىگويند : « اين‌ها روابط ، نسب و اضافات هستند » . و اين بدان معنا نيست كه اين عناوين مذكور ، ماهيات اين واقعيت‌هاى خارجى مىباشند بلكه اين‌ها عنوان براى معنون‌ها مىباشند . و بين عنوان و معنون ممكن است اختلاف وجود داشته باشد . مثلًا ممكن است عنوانْ ، ماهيتِ مستقل باشد ولى معنونْ ، ماهيتِ غير مستقل باشد . محقق اصفهانى رحمه الله سپس براى اثبات مدّعاى خود نظايرى مطرح كرده مىفرمايد : در فلسفه مىگويند : « المعدوم المطلق لا يخبر عنه » . « 1 » ولى آيا خود اين قضيّه يك قضيّه خبريه نيست ؟ آيا شما در همين قضيّه ، از معدوم مطلق خبر نداده‌ايد ؟ در اين قضيّه « المعدوم المطلق » به عنوان موضوع قرار گرفته است و جملهء « لا يخبر عنه » محمول واقع شده و در همين قضيّه از معدوم مطلق خبر داده‌ايم ، در حالى كه خود قضيّه هم صادق است . براى حلّ اين مشكل گفته شده است : « معدوم مطلق » در قضيّه فوق ، عنوان براى « معدوم مطلق » هاى واقعى است كه از آنها نمىتوان خبر داد . و به عبارت ديگر : بين عنوان و معنون اختلاف وجود دارد . عنوان مىتواند موضوع براى قضيّه حمليّه واقع شود ولى معنون نمىتواند . همچنين در قضيّه « شريك الباري ممتنع » كه يك قضيّه حمليّه است و در قضيّه حمليّه مىگويند : « ثبوت شيء لشيء فرع ثبوت المثبَت له » ، « 2 » اوّل بايد « شريك