تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هزار و يك نكته (فارسى) — صفحة 602

مساهمون:

ص٦٠٢
اين بيت گفته محقق طوسى خواجه نصير الدين در بيان مقدار ساعات طلوع بروج دوازده گانه در اواسط معموره است تفصيل آن را در تعليقات بر خزائن نراقى ( ص 207 ) ذكر كرده‌ايم . در اينجا با جمال گوييم : صيا ، اى ، بط ، جح ، دز ، هو ، اشاره به بروج‌اند چنان كه باز خواجه در مدخل منظوم فرمود :
مرد دانا دل ستاره شناس * كه مر اين برج را نهاد اساس
رقم برجها گه أعداد * از حساب جمل گرفت و نهاد
از حمل‌ها الف زثور نشان * با زجوزا و جيم از سرطان
چون اسد دال گشت و سنبله‌ها * واو زميزان نهاد و عقرب‌زا
قوس حا ، طا نشان جدى نهاد * دلوى با الف بما هى داد
از حمل‌ها يعنى صفر . سنبله‌ها يعنى ه هوز . با الف يعنى ى با الف كه يا شود . و اك ، ال ، ب ، بك ، بل ، اشاره به ساعات و دقايق است . پس صاد اشاره به صفر يعنى برج حمل است ، و يا اشاره به برج حوت و مدت طلوع اين دو برج در اواسط معموره اك يعنى يكساعت و بيست دقيقه است . و اى اشاره به دو برج ثور و دلو است و مدت طلوع آنها ال يعنى يكساعت و سى دقيقه است . و بطب اشاره باينكه برج جوزا و جدى دو ساعت تمام است . و همچنين ساير كلمات تا هو بل كه برج سنبله و ميزان دو ساعت و نيم است . و ايضا :
شمس در هر خانهء شد از بروج * اول شمس اول آن برج دان